Van hard werken naar werken vanuit je hart
Yura Boerma - Boekentip • 27 oktober 2020
Echt waar, ik heb nog nooit zoveel onderstreept en in de kantlijn geschreven met mijn potlood als in dit boek. Het is zo herkenbaar en toegankelijk geschreven dat ik er meteen zelf mee aan de slag ben gegaan en het ook met jou wil delen.
Hartvol
Ik heb het over ‘Hartvol. De kracht van zelfcompassie’ van Marlou Kleve. Het staat bomvol met mooie en rake teksten, inzichten van Marlou zelf, voorbeelden en oefeningen. Ik houd van deze combinatie, omdat het een boek krachtiger maakt als de auteur zich kwetsbaar opstelt en laat zien hoe het haar is vergaan in het leven; dat zij ook zoekende was en in dit geval door zelfcompassie
te beoefenen meer is gaan vertragen en ontspannen.
Retraite: stilte en tijd voor mezelf
In de zomer heb ik deelgenomen aan de 3-daagse Hartvol retraite in Lochem, nog voordat ik dit boek had gelezen. Het was de eerste keer dat ik zoiets deed; ik had nog nooit een retraite gedaan en vond het stiekem ook wel spannend. Maar ik vond het heerlijk en heb genoten van de warme, zachte en ook sterke persoonlijkheid van Marlou en de fijne groep. En van de stilte en de tijd voor mezelf. Des te meer reden om het boek te lezen en er een boekentip over te schrijven. Ik heb gekozen voor het hoofdstuk ‘Hartvol op je werk’, omdat het juist op je werk vaak een uitdaging is om met compassie naar jezelf te kijken.
Innerlijke criticus en negatieve gedachten
Marlou is lang werkzaam geweest als televisieredacteur bij de VARA, een baan vol deadlines en stress. Dus zij weet als geen ander hoe het is om hard te werken, alles te geven en vermoeid thuis te komen. Haar innerlijke criticus was ook nog eens heel sterk, waardoor ze in een voortdurende staat van vechten, vluchten of vermijden leefde.
Herken jij dat ook? Dat je je afvraagt of je wel hard genoeg werkt, omdat er steeds maar werk bijkomt. Of dat je vindt dat je beter je best moet doen of je werk allang af had moeten hebben. Het zijn allemaal gedachten die jou onderuit halen en die zeker niet helpen om je uit die vicieuze cirkel van negatieve gedachten en gevoelens te halen. Je eigenwaarde wordt ondermijnd en je faalangst wordt gevoed.
Wat helpt er dan wel?
In het boek staan praktische oefeningen “die je kunt doen om het destructieve werk van zelfkritiek te doorbreken en trouw te zijn aan wat er voor jou écht toe doet. Oefeningen die je helpen om te pauzeren en te vertragen, om zo bewust de overstap te maken naar een kalmere gemoedstoestand en een constructieve werkhouding.”
Praktische zelfcompassie oefeningen op het werk
Ik beschrijf hieronder een aantal oefeningen uit het boek.
• Zelfcompassiepauze – Wees je eigen beste vriendin: betrokken, begripvol, hartelijk en liefdevol. Check hoe actief de stem van je innerlijke criticus is, inclusief bijbehorende gevoelens van ontevredenheid, falen of tekortschieten. Benoem je gevoelens en emoties en geef ze een plek in je lichaam. Besef dat elk menselijk lichaam gedurende de dag gevoelens van stress en ongemak kent en kies ervoor om met warmte en vriendelijkheid op jezelf te reageren. Bijvoorbeeld door even een hand op je hart en/of je buik te leggen of over je armen te wrijven. Je brein zal het gelukshormoon oxytocine gaan aanmaken. Wens jezelf iets ondersteunends toe, bijvoorbeeld: ‘Wees niet al te streng, iedereen maakt wel eens een fout’.
• Spreek je uit – Niet dat je alles moet zeggen wat er in je opkomt. Het gaat erom dat je aangeeft wat er bij je speelt en wat je nodig hebt. Dit voorkomt misverstanden en creëert ruimte voor jezelf. Als je bijvoorbeeld merkt dat je heel snel irritatie voelt over wat een collega zegt en doet, dan kun je daar verantwoordelijkheid voor nemen. Niet door jezelf op te vreten en de schuld bij je collega te leggen, maar door eenvoudigweg mee te delen aan je collega dat je vandaag wat spanning voelt en dat hij of zij je reacties en woorden niet persoonlijk hoeft op te vatten.
• Werk vanuit intentie – Werken vanuit intentie betekent weten waarom je je werk doet zoals je het doet. Het betekent ook weten wat er voor jou echt toe doet (je kernwaarden) en dat prioriteit geven. Intenties kunnen jou ondersteunen op je werk in het algemeen, maar je kunt intenties ook gebruiken om richting te geven aan een specifiek moment gedurende de werkdag, zoals een complexe meeting, een klusje dat je maar voor je uit blijft schuiven of een (telefoon)gesprek waar je tegen opziet. Wat je dan kunt doen:
- Focus enkele momenten op je adem, maak contact met je lichaam.
- Zie dan de situatie voor je, de mensen die erbij betrokken zijn, de ruimte waar het plaatsvindt. Is het iets waar je tegen opziet of naar uitkijkt? Wat wil je graag bereiken?
- Stel jezelf de vraag: waar heb ik behoefte aan in deze situatie? Of wat is er nodig? Misschien wil je overeenstemming, maar verwacht je weerstand in een gesprek met een collega. Dan kan het je intentie zijn om de verbinding te houden door goed te luisteren in plaats van de ander te overtuigen.
Zie vooral ook de gouden momenten
Realiseer je dat je werk nooit af is en dat stress niet meer weg te denken is uit onze huidige maatschappij. Marlou schrijft: “Een leven met stress hoeft niet schadelijk te zijn, mits je ervoor zorgt dat je ook oog houdt voor de dingen die je werkdag de moeite waard maken, waar je blij van wordt, de gouden momenten. Denk bijvoorbeeld aan een compliment van een collega of een inspirerend (telefoon)gesprek met een klant. Dat doe je door het cultiveren én oogsten van positieve momenten op je werk”.
Ze noemt het goudklompjes verzamelen: “Besteed bewust één keer per dag, bijvoorbeeld rond lunchtijd, aandacht aan de vraag: wat ging er goed vandaag? Dit hoeft niet groots en meeslepend te zijn.” Het gaat om de aandacht die je eraan geeft en het opmerken van de positieve zaken. Dat vermindert stress en vergroot je zelfvertrouwen en eigenwaarde.
Ben je nieuwsgierig naar het boek? Klik hier voor een leesfragment
of kijk op de site Hartvol
Wil je dit bericht met anderen delen? Graag!
Je stemt af op de ander, op je gezin, werk of omgeving. Staat klaar om te helpen en past je aan. Je bent hier heel goed in. Het is jouw tweede natuur. Maar wat gebeurt er als je te veel eigen ruimte weggeeft? Zo blijft er namelijk niet veel over voor jezelf. Dat is precies waar het boek ‘Beladen huis’ over gaat. Het is zo gewoon geworden om te doen Veel vrouwen die ik coach hebben in eerste instantie nog niet door waar ze tegenaan lopen, omdat het zo gewoon is geworden om het te doen. Altijd rekening houden met anderen, nooit zichzelf op de eerste plaats zetten. Maar als ze beginnen te vertellen over veel spanning in het lijf, een benauwd gevoel en overprikkeling… dan zijn dat voor mij vaak de triggers om te vragen hoe ze voor zichzelf zorgen, naast het zorgen voor hun omgeving. Welke ruimte er is voor zelfzorg of me-time? Of je nou veel of weinig tijd voor jezelf nodig hebt, dat maakt niet uit. Het gaat erom dat je ook jóuw ruimte inneemt. Manieren om ruimte in te nemen Hoe dan? Dat kan op verschillende manieren: Door uit te spreken (aan je gezinsleden bijvoorbeeld) waar je behoefte aan hebt. Of dat je iets niet meer wilt doen, of juist wel en vaker. Dat je je niet altijd maar wilt aanpassen, maar wilt volgen wat goed is voor jou. Door voor jezelf helder te hebben waar je écht naar verlangt en hoe je dat gaat leven. Door een eigen ruimte in je huis te maken, letterlijk. Waar je in alle rust een boek kan lezen of haken. Waar je je creatieve spullen kan laten liggen, of een legpuzzel. Waar je yoga-oefeningen of meditatie kan doen. Het is maar net aan welke ruimte jij behoefte hebt. Figuurlijk of letterlijk. Hoe ‘plaats innemen’ haar levensthema is Het boek ‘Beladen huis’ van Christien Brinkgreve (1949) gaf mij inspiratie om dit blog te schrijven en jou nog meer inzicht te geven in hoe het werkt of wat jou tegenhoudt om ruimte voor jezelf in te nemen. Ik werd geraakt door de soms beklemmende manier waarop zij beschrijft hoe ‘plaats innemen’ het thema in haar leven is: “Dit lukt me in huwelijk en gezin minder goed dan daarbuiten. Wel de vanzelfsprekende plaats als de onzichtbare spil. Ik weet hoe ze me zullen missen als ik er niet meer ben, maar ik heb niet veel plaats ingenomen; van huis uit slecht geleerd en levend met een man die me vaak klein maakt. Maar ik ben vitaal en heb plaats in de buitenwereld verworven. In de buitenwereld liet ik van me horen: mijn werk werd gewaardeerd, ik schreef en werd gelezen, ik gaf lezingen en er werd geluisterd. Maar thuis raakten mijn vleugels ingeklapt en voelde ik me altijd op mijn hoede voor ontstemming. Mijn pogingen tot sfeerherstel hadden weinig succes, het benoemen van de positieve dingen kreeg iets wanhopigs. Ik trok me steeds meer terug. De wereld van werk en vrienden voelde veiliger, betere grond. Er kon meer bloeien. Ik kon meer bloeien. Zo is het gelopen. Zo heb ik het gedaan.” Christien Brinkgreve is emeritus hoogleraar Sociale Wetenschappen en Vrouwenstudies en schreef ‘Beladen huis’ als een memoir, na de dood van haar man. Het is een boek vol herinneringen en verwerking. Een terugblik op haar huwelijk, terwijl ze allerlei spullen in het huis opruimt die zich hebben opgehoopt. Ruimte geven die je zelf niet opeist Ze vraagt zich af: “Wie ben ik dat ik het beeld van mijn zo gewaardeerde man aantast? Ja, wie ben ik dat ik dat mag doen. Maar ook: hoe schokkend dat je zo over je heen hebt laten lopen, dat hadden we nooit van jou gedacht. Beide kanten gaan over: plaats durven innemen, blijven staan, je niet uitleveren aan de wensen en behoeften van de ander. Plaats innemen in de relatie, wat me steeds minder lukte, en wat ik nu herstel, in het huis, met dit boek. Het huis wordt eigener, ik voel me er weer meer in bestaan. En in dit verslag van mijn zoektocht naar wat ooit was en hoe dit werd kijk ik steeds sterker naar mijzelf, wat ik deed en naliet, waar ik naar verlangde en waar ik bang voor was. Dat eeuwig begrip van mij voor de ander, die veronachtzaming van wat ik voelde. Ik werkte het weg met de dingen en de mensen bij wie ik me veilig voelde.” Terugkijkend op haar eigen leven en naar haar omgeving ziet ze hoe vrouwen inschikken, gericht zijn op het voorzien in de verlangens en behoeften van hun mannen en het gezin. Ze ziet het aanpassen, het faciliteren, het ruimte geven die je zelf niet opeist. Het uitleggen, het zich moeten verdedigen, het de ander de veren laten plukken van gezamenlijk werk. De empathiekloof tussen mannen en vrouwen Brinkgreve vraagt zich af of het een vrouwenpatroon is: de gerichtheid op de ander, hoe die zich voelt, op aanpassing om de sfeer goed te houden, om ontstemming te voorkomen. Volgens haar zeggen (en enigszins gegeneraliseerd) nemen en krijgen mannen meer ruimte. “Ook om hun beschadigingen (uit hun jeugd) te leven. Alsof ze meer recht hebben op begrip, meeleven, op het aanpassen van de ander om in hun noden te voorzien. De empathiekloof is misschien nog hardnekkiger dan de loonkloof. Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dat lang onzichtbaar kan blijven, maar waarin de verschillen zich wel openbaren.” Aldus Christien Brinkgreve. Precies! Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dát is waar ik mijn coachees op attendeer. Wij vrouwen dienen dit zelf te doorbreken. En daar help ik als coach graag bij. Het eeuwige regelen en improviseren Ik glimlach om de herkenning wanneer ik lees dat ze het leven binnenshuis nog veel ingewikkelder vond dan buitenshuis. “Niet alleen praktisch – het eeuwige regelen en improviseren – maar ook emotioneel: hoeveel ruimte mag ik innemen, moet ik een toontje lager zingen, hoe een evenwicht te vinden tussen botsende verlangens.” Hoe je zélf met jouw ruimte omgaat Haar zoektocht naar wie haar man was, met wie ze had geleefd, en waar ze zelf was gebleven in haar huwelijk, legt bepaalde patronen bloot, waarover ze veel heeft gepubliceerd in haar carrière als hoogleraar. En waarvan ze zelf toch ook inziet dat het in theorie mooi bedacht kan zijn, maar dat het in praktijk vaak anders werkt. Het gaat om hoe je er zélf mee omgaat, wat je herkent en waarvoor je kiest om het anders te doen. Zodat er óók ruimte voor jezelf is, die jij mag invullen zoals het goed voelt en je kunt floreren in alle facetten in je leven. Een boek over rauwe inzichten ‘Beladen huis’ is een boek over missen. Over rouw. Over het terugvinden van de man die haar man was. Over rauwe inzichten, mooie herinneringen. Over verdriet hoe hun relatie begon, zich ontwikkelde en eindigde. Over eenzaamheid, verwijdering, gender patronen, vriendschappen, moederschap en liefde. Waar jij tegenaan loopt en behoefte aan hebt Heb jij het gevoel dat je vaak afstemt op de ander en dat je veel spanning en overprikkeling ervaart? Wil je weten op welke manieren jij meer ruimte kan innemen? Neem dan contact met me op voor een gratis verhelderend gesprek. We maken kennis met elkaar en samen onderzoeken we waar je tegenaan loopt en waar je behoefte aan hebt. Dit gesprek duurt ongeveer 45 minuten en kan online, wandelend of in mijn coachruimte in Driebergen (vlakbij Utrecht) plaatsvinden. Klik hier om je aan te melden
Wil jij ook wel eens je hoofd uitzetten? Al die gedachten die door je hoofd razen, van hele kleine dagelijkse dingen, zoals de boodschappen tot lastig op te lossen problemen op je werk of in de familie. Of al die scenario's die je bedenkt wat er zou kunnen gebeuren als je een bepaalde keuze maakt of als je gaat beslissen om iets wel of niet te gaan doen. Popcorn in je hoofd Soms lijkt het wel popcorn in je hoofd, die gedachten blijven maar komen. Dan is het heel lastig om keuzes te maken. Een andere vervelende bijkomstigheid van piekeren is dat het vaak doorwerkt tot in de avond. Je kan niet in slaap komen of wordt middenin de nacht wakker. Je brein is heel sterk en overruled je lichaam. Je hebt ongeveer 50.000 gedachten per dag en 75% daarvan is negatief! Als je die gedachten hun gang laat gaan ervaar je veel onrust en spanning in je hoofd én lijf. Je wordt meegesleept Natuurlijk is het fijn om van te voren na te denken over iets wat jou te wachten staat. Dan heb je het gevoel wat meer voorbereid te zijn en dat je weet hoe je moet handelen als het zover is. Maar het zijn vaak negatieve, moeilijke scenario's die op dat moment niet constructief zijn, maar waardoor je wel wordt meegesleept. Het zijn geen feiten Je denkt dat als je er maar mee bezig blijft in je hoofd, dat je de controle hebt. Maar nee, het blijven gedachten en geen feiten, want je kunt het niet bedenken met je hoofd. Je hebt het te ervaren en te doen, dan pas weet je hoe de situatie echt zal zijn. Het is vaak niet het probleem dat onrust en spanning veroorzaakt, maar jouw gedachten over het probleem. Herken je dit en wil je er meer over lezen? Bovenstaande tekst komt uit hoofdstuk 2 'Creëer meer rust in je hoofd en je lijf' van mijn InspiratieDoeBoek. Dit boek is echt iets voor jou als je verlangt naar meer ruimte, rust en tijd voor jezelf. Lees hier alle informatie & reviews over het boek en bekijk & bestel via deze link het boek in mijn webshop
Het lukt je steeds beter om voor jezelf te kiezen, maar toch is er een sluimerend schuldgevoel als je nee zegt tegen iemand. Lees gauw verder om te weten hoe dat komt en hoe je dit kan veranderen. Je hoofd zegt ja Veel vrouwen hebben tijdens hun opvoeding meegekregen dat je het goed doet als je veel geeft. Dat je klaar staat voor anderen als ze iets aan je vragen. Je brein is daardoor helemaal gericht op de aandacht die anderen van je vragen en het beroep dat op je wordt gedaan door werk, gezin, familie en vrienden. Zodra er een verzoek komt zet je hoofd het sein automatisch op groen, oftewel ja. Je houdt je niet aan de oude regels Het is een overtuiging, een sterke gedachte in je hoofd die als eerste opkomt en vanuit die gedachte ga je handelen, ga je in de zorg stand. Dus op het moment dat je besluit om beter voor jezelf te gaan zorgen, dan ga je dat patroon doorbreken. Iets wat je al jaren zo doet. En dan komt het schuldgevoel om de hoek kijken, want je houdt je niet aan de oude regels. Je gaat je anders gedragen en dat voelt gek. Alsof het niet goed is. Het kan niet van de ene op de andere dag veranderen Je ervaart een schuldgevoel, omdat je het gevoel hebt dat het zo hoort en van je wordt verwacht. Dat is ook de reden waarom zelfzorg zonder schuldgevoel niet kan. Althans, niet van de ene op de andere dag. Maar wel als je ook weet wat goed is voor jou. Als je voelt wat zelfzorg met je doet in positieve zin. Als je merkt dat je oplaadt, meer energie hebt, je vuurtje weer gaat branden en je daardoor ook beter voor de ander kan zorgen. Te veel geven en te weinig nemen Realiseer je dat nemen essentieel is om te geven, voor anderen te zorgen. Maar we hebben geleerd onze omgeving prioriteit te geven boven onszelf. Dat het aanpassen aan en zorgen voor onze omgeving belangrijker is dan het kiezen en zorgen voor onszelf. Nu heb je daar last van en is de balans zoek. We geven vaak te veel en we nemen te weinig. Jouw ruimte ingenomen door anderen Het kan heel veilig voelen om veel te geven. Je aandacht op de ander, op je omgeving te richten en zelf niet te veel ruimte in te nemen. Maar wat er dan gebeurt, is dat jouw ruimte wordt ingenomen door anderen. Niet omdat ze jou die ruimte niet gunnen, maar omdat jij die ruimte niet pakt. Dus wordt het ingevuld door bijvoorbeeld je kind of partner, een collega, een vriendin of een van je ouders. Zij vragen jouw zorg of aandacht en jij geeft. Ruimte creëren voor wat goed voelt Hoe ga je dan nemen? Kiezen voor wat jij zelf belangrijk vindt? Ruimte creëren voor wat goed voelt voor jou? Zonder schuldgevoel. Wat hierbij helpt is om je waarden te onderzoeken. Waarden zijn de drijvende kracht achter gedrag. Ze beïnvloeden je leven en bepalen wat je belangrijk vindt. En ook waarom je iets doet of juist niet doet. Waarden geven richting aan je keuzes en geven de ruimte aan die jij zo nodig hebt om naast het geven ook te nemen. Makkelijker ergens zonder schuldgevoel voor gaan Door je drukke leven ben je vaak niet bewust bezig met jouw waarden, maar ze kunnen helpen om je eigen richting te bepalen. Zonder dat het je is aangeleerd of opgelegd. Je gaat meer van binnen naar buiten leven, omdat je je bewust bent van wat er speelt bij jou van binnen. Wat je écht belangrijk vindt. Je hebt inzicht in waarom je dingen voelt of doet zoals je ze voelt of doet. Hierdoor kun je makkelijker grenzen stellen en keuzes maken in het leven. En kun je ook makkelijker helemaal ergens voor gaan, zonder daarna te twijfelen of een sluimerend schuldgevoel te hebben. Breng het in balans By the way: realiseer je dat je jouw tijd en aandacht aan beide kan geven. Aan de ander én aan jezelf. Als je dit meer in balans brengt, ga je ook beter aanvoelen wanneer je nee of ja wilt zeggen. Voorheen zei je misschien al snel ja, omdat je het zo gewend was en er niks anders in je opkwam. Of je deed het vanuit schuldgevoel. Enne … ja zeggen is natuurlijk helemaal goed. Nadat je hebt ingecheckt bij jezelf. Pas dan geef je antwoord of stel je iets voor wat je voor de ander kunt doen. Extra: een to do tip: Leer jezelf manieren aan om nee te zeggen die goed voelen voor jou. Maak het je eigen. Zoals bijvoorbeeld: ‘Leuk dat je mij vraagt, maar ik kan je helaas niet helpen.’ Of: ‘Ik kan dan niet. Zou het ook op een ander moment kunnen?’ Of: ‘Ik heb er geen tijd voor, maar ik hoorde van … dat zij/hij ruimte in de agenda heeft.’ Deze tip komt uit mijn InspiratieDoeBoek 2. Bekijk en bestel het boek hier Wil je nee leren zeggen zonder schuldgevoel? Denk je als je dit leest: dat wil ik. Geen schuldgevoel meer als ik voor mezelf kies. Neem dan contact met me op . We bespreken samen waar je tegenaan loopt en wat je anders zou willen. Wat je nodig hebt en waar je behoefte aan hebt. De kennismaking is altijd gratis. Daarna maken we samen een plan hoe jij jouw doel gaat bereiken en start de coaching.
