Hoe je nee zegt zonder schuldgevoel

Yura Boerma - Verzoeknummer • 6 oktober 2025

Het lukt je steeds beter om voor jezelf te kiezen, maar toch is er een sluimerend schuldgevoel als je nee zegt tegen iemand. Lees gauw verder om te weten hoe dat komt en hoe je dit kan veranderen.

 

Je hoofd zegt ja

Veel vrouwen hebben tijdens hun opvoeding meegekregen dat je het goed doet als je veel geeft. Dat je klaar staat voor anderen als ze iets aan je vragen. Je brein is daardoor helemaal gericht op de aandacht die anderen van je vragen en het beroep dat op je wordt gedaan door werk, gezin, familie en vrienden. Zodra er een verzoek komt zet je hoofd het sein automatisch op groen, oftewel ja.

 

Je houdt je niet aan de oude regels

Het is een overtuiging, een sterke gedachte in je hoofd die als eerste opkomt en vanuit die gedachte ga je handelen, ga je in de zorg stand. Dus op het moment dat je besluit om beter voor jezelf te gaan zorgen, dan ga je dat patroon doorbreken. Iets wat je al jaren zo doet. En dan komt het schuldgevoel om de hoek kijken, want je houdt je niet aan de oude regels. Je gaat je anders gedragen en dat voelt gek. Alsof het niet goed is.

 

Het kan niet van de ene op de andere dag veranderen

Je ervaart een schuldgevoel, omdat je het gevoel hebt dat het zo hoort en van je wordt verwacht. Dat is ook de reden waarom zelfzorg zonder schuldgevoel niet kan. Althans, niet van de ene op de andere dag. Maar wel als je ook weet wat goed is voor jou. Als je voelt wat zelfzorg met je doet in positieve zin. Als je merkt dat je oplaadt, meer energie hebt, je vuurtje weer gaat branden en je daardoor ook beter voor de ander kan zorgen.

 

Te veel geven en te weinig nemen

Realiseer je dat nemen essentieel is om te geven, voor anderen te zorgen. Maar we hebben geleerd onze omgeving prioriteit te geven boven onszelf. Dat het aanpassen aan en zorgen voor onze omgeving belangrijker is dan het kiezen en zorgen voor onszelf. Nu heb je daar last van en is de balans zoek. We geven vaak te veel en we nemen te weinig.

 

Jouw ruimte ingenomen door anderen

Het kan heel veilig voelen om veel te geven. Je aandacht op de ander, op je omgeving te richten en zelf niet te veel ruimte in te nemen. Maar wat er dan gebeurt, is dat jouw ruimte wordt ingenomen door anderen. Niet omdat ze jou die ruimte niet gunnen, maar omdat jij die ruimte niet pakt. Dus wordt het ingevuld door bijvoorbeeld je kind of partner, een collega, een vriendin of een van je ouders. Zij vragen jouw zorg of aandacht en jij geeft.

 

Ruimte creëren voor wat goed voelt

Hoe ga je dan nemen? Kiezen voor wat jij zelf belangrijk vindt? Ruimte creëren voor wat goed voelt voor jou? Zonder schuldgevoel.

 

Wat hierbij helpt is om je waarden te onderzoeken. Waarden zijn de drijvende kracht achter gedrag. Ze beïnvloeden je leven en bepalen wat je belangrijk vindt. En ook waarom je iets doet of juist niet doet. Waarden geven richting aan je keuzes en geven de ruimte aan die jij zo nodig hebt om naast het geven ook te nemen.

 

Makkelijker ergens zonder schuldgevoel voor gaan

Door je drukke leven ben je vaak niet bewust bezig met jouw waarden, maar ze kunnen helpen om je eigen richting te bepalen. Zonder dat het je is aangeleerd of opgelegd. Je gaat meer van binnen naar buiten leven, omdat je je bewust bent van wat er speelt bij jou van binnen. Wat je écht belangrijk vindt. Je hebt inzicht in waarom je dingen voelt of doet zoals je ze voelt of doet. Hierdoor kun je makkelijker grenzen stellen en keuzes maken in het leven. En kun je ook makkelijker helemaal ergens voor gaan, zonder daarna te twijfelen of een sluimerend schuldgevoel te hebben.

 

Breng het in balans

By the way: realiseer je dat je jouw tijd en aandacht aan beide kan geven. Aan de ander én aan jezelf. Als je dit meer in balans brengt, ga je ook beter aanvoelen wanneer je nee of ja wilt zeggen. Voorheen zei je misschien al snel ja, omdat je het zo gewend was en er niks anders in je opkwam. Of je deed het vanuit schuldgevoel.

 

Enne … ja zeggen is natuurlijk helemaal goed. Nadat je hebt ingecheckt bij jezelf. Pas dan geef je antwoord of stel je iets voor wat je voor de ander kunt doen.

 

Extra: een to do tip:

Leer jezelf manieren aan om nee te zeggen die goed voelen voor jou. Maak het je eigen. Zoals bijvoorbeeld: ‘Leuk dat je mij vraagt, maar ik kan je helaas niet helpen.’ Of: ‘Ik kan dan niet. Zou het ook op een ander moment kunnen?’ Of: ‘Ik heb er geen tijd voor, maar ik hoorde van … dat zij/hij ruimte in de agenda heeft.’

Deze tip komt uit mijn InspiratieDoeBoek 2. Bekijk en bestel het boek hier

 

Wil je nee leren zeggen zonder schuldgevoel?

Denk je als je dit leest: dat wil ik. Geen schuldgevoel meer als ik voor mezelf kies. Neem dan contact met me op. We bespreken samen waar je tegenaan loopt en wat je anders zou willen. Wat je nodig hebt en waar je behoefte aan hebt. De kennismaking is altijd gratis. Daarna maken we samen een plan hoe jij jouw doel gaat bereiken en start de coaching. 

Wil je dit bericht met anderen delen? Graag!

door Yura Boerma - Quote 3 juni 2026
Welke grenzen maken dit voor jou mogelijk? Fijn als je het met mij deelt , dan kan ik van alle input weer een mooi nieuw blog maken. Dat is helpend voor anderen. Of vind je dit lastig? Dan helpt het om te weten waar je aandacht naartoe gaat. Wat jou triggert om voor anderen te gaan zorgen of dat je het gevoel hebt toe te moeten geven aan iemand. Dat je in de please stand gaat. Op het moment dat er iets gebeurt, komt er een gedachten bij je op waardoor je bepaalde gevoelens krijgt. Vanuit die gevoelens ga je handelen en daar ondervind je de gevolgen van. Dus de reden dat je zorgt of pleast, jouw aandacht weggeeft of je grens overgaat, begint met een gebeurtenis en sleurt jou mee in jouw automatische patroon van denken, voelen en doen. Dit werkt voor iedereen zo, maar je kunt dit ombuigen door je bewust te zijn van jouw aandachtvreters en je denk- en gedragspatroon. Zodat je jouw grenzen gaat kennen en leven. Dan ga je naast het zorgen voor de ander óók voor jezelf zorgen. Als deze ontwikkeling gebeurt tijdens coachgesprekken, dan voel ik me altijd zo dankbaar. Want dit brengt écht veel teweeg in je hoofd, in je zijn, in je leven.
door Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling 28 mei 2026
Ik merk dat de hoogsensitieve vrouwen die ik coach vaak negatief over zichzelf praten in de zin van hun hooggevoeligheid. Ze vinden het lastig om te omarmen, want het is – volgens eigen zeggen – vaak alleen maar tot last. Ze willen niet als zwak of anders worden gezien. Zo vertalen zij het. Daarom gaan ze vaak maar door. Tot het gaatje en ze oververmoeid zijn. Als ik met hen een speciale vragenlijst doorneem, krijgen ze meer kennis over wat het betekent om een HSP (Highly Sensitive Person) te zijn. Met alles wat daarbij komt kijken. Het geeft inzicht om de valkuilen én talenten te weten die je hebt als je hoogsensitief bent. Want als je ook je talenten kent, dan kun je die vaker inzetten en dat voelt positief. Wat zijn de valkuilen? Het kennen en herkennen van je valkuilen helpt je om er anders mee om te gaan. De hoge lat: de verwachtingen die je van jezelf hebt zijn zo hoog, dat je ze eigenlijk niet waar kunt maken. Waardoor je faalt. Dat doet iets met je zelfvertrouwen. De uitspraak dat je iets in één keer moet kunnen hoor ik heel vaak tijdens coachgesprekken. Niet echt kunnen ontspannen en rust vinden. Hier zit vaak een groot verantwoordelijkheidsgevoel of perfectionisme achter. Soms ervaart een vrouw ook een te grote zorgrol, waardoor ze zich niet kan ontspannen. Je focus is op de ander, waardoor je gaat overdenken over de uitspraken van je partner, collega of vriendin. Het hoogsensitieve brein bekijkt alles van alle kanten en dat zorgt ervoor dat je gaat twijfelen aan jezelf. Jezelf verliezen in alles om je heen: het aanpassen aan anderen is je tweede (of eerste) natuur en daardoor weet je niet meer zo goed wat je zelf wil of belangrijk vindt. Je bent je gaan aanpassen, omdat je behoefte hebt aan verbinding en harmonie. Je bent empathisch en voelt vaak aan wat iemand van jou verwacht, maar dit maakt ook dat je je makkelijk aanpast. Vergeten eigen tijd in te plannen. We moeten van alles. Niet alleen van onze omgeving, maar ook van onszelf. Vaak ben je zelf je strengste criticus… Je alleen voelen: terwijl je als HSP juist behoefte hebt aan verbinding met anderen. Bij voorkeur een diepgaande verbinding, waarin je het hebt over persoonlijke ontwikkeling, de dingen die je bezighoudt, je pieken en je dalen. Inleven in de ander, omdat je een groot empathisch vermogen hebt. Soms neem je ook de emoties van anderen over of je voelt zo de drang om iemand te helpen dat je uitgeput raakt. Afwijzingsgevoelig zijn. Niet alleen op het gebied van de liefde, maar ook in werksituaties of vriendschappen. Je gaat dan al snel denken, doen en voelen voor de ander. Je gaat je gedrag aanpassen naar wat je denkt dat de ander van jou verwacht. Wat zijn de kwaliteiten? Stil staan bij je mooie kwaliteiten helpt jou in het plukken van de vruchten van de hoogsensitieve eigenschappen die je hebt. Een sterke band met de natuur. Hier kom je (weer) tot jezelf en laat je de spanning van alledag los. Je laadt je batterij op en het is goed voor je gezondheid. Wat heel fijn kan zijn, is om in de natuur te zijn met al je zintuigen aan. Kijk, luister, ruik, proef en voel! Inleven in de ander. En ja het klopt, het is een valkuil én een kwaliteit. Als jij goed in je vel zit, help je hiermee juist ook een ander. Dan is het een kracht en gaat het erom dat je iemand kan bijstaan. Creatief zijn. Denk aan: iets (nieuws) creëren, originele ideeën bedenken, dingen met elkaar kunnen verbinden, schrijven, een oplossing bedenken waar nog niemand aan had gedacht of er goed in zijn om thuis de inrichting te bepalen. In oplossingen denken: je hoogsensitieve brein zorgt ervoor dat je dingen goed over ziet, je out of the box denkt en dingen met elkaar verbindt (associëren). Je denkt tien stappen vooruit en in je brein worden allemaal creatieve sprongetjes gemaakt. Positieve emoties intens ervaren. Bijvoorbeeld tijdens een wandeling in de natuur: je doet meer indrukken op, waardoor je meer geniet van al het moois om je heen. Je bent een kei in het ophalen van mooie herinneringen, waardoor je weer een fijn gevoel ervaart. Daarnaast geniet je intens van kunst, muziek en lekker eten. Je bent een topwerknemer: je bezit heel veel kwaliteiten voor je werkgever. Denk maar eens aan loyaliteit, secuur zijn, zorgvuldigheid, creativiteit en out of the box ideeën bedenken. Je hebt goed overzicht en bent snel in het herkennen van patronen of je beschikt over doorzettingsvermogen. Daarnaast zijn ook eigenschappen als harmonie kunnen creëren of betrokken zijn bij de organisatie aantrekkelijk voor jouw werkgever. Deze eigenschappen floreren als jij goed in je vel zit en je geniet van je werk. Genieten van de kleine dingen. Zoals in de natuur: de vogels die fluiten, een ontluikende bloem, een paddenstoel, de zonsopkomst of -ondergang. Ze toveren een glimlach op je gezicht. Jezelf verwonderen kan je als geen ander. Hoe ga je hiermee om? Eén op de vijf mensen is hoogsensitief, dus je bent niet alleen en er zijn genoeg gelijkgestemden te vinden. Maar het allerbelangrijkste is dat je jezelf kent. Dat je accepteert dat je een HSP bent en dat je goed voor jezelf zorgt. Leer daarom eerst wat jouw eigen ruimte is. Letterlijk en figuurlijk. Zonder de gevoelens van de ander, maar met die van jou. En met wat jij belangrijk vindt. Dan geef je makkelijker je grenzen aan én zorg je voor jezelf. Wees lief voor jezelf en omring je met de juiste mensen. Luister naar je lichaam en praat aardig tegen jezelf in je hoofd. Dat wat je tegen een goede vriendin zou zeggen, zeg je tegen jezelf. Dit alles levert je meer energie en ontspanning op. Weet waar je invloed op hebt of kunt hebben. Want dat is lang niet overal op. En dan ga je je zorgen maken of trek je verantwoordelijkheden naar je toe. Op het moment dat je ook accepteert waar je geen invloed op hebt, geeft dat een hoop rust. Connectie met de juiste mensen geeft ook energie. Dus verzamel oprechte, eerlijke en gelijkwaardige vriendschappen of contacten. Waar je echte verbinding mee voelt, waar je jezelf bij kunt zijn en die jou helpen stralen omdat ze zien wie jij bent. Denk eraan om kleine stapjes te nemen, dat geeft zelfvertrouwen. Neem je ze te groot, dan stap je weer in een valkuil en moet je het allemaal in één keer kunnen. En dan krijg je last van faalangst, stress of komt je perfectionisme om de hoek kijken. Wat ook een must is: plan genoeg hersteltijd in, want het gaat natuurlijk niet meteen allemaal van een leien dakje. En soms vraagt het leven ook dat je mee beweegt of flexibel moet zijn. Als je op zo’n moment weet wat jij nodig hebt om te herstellen en te ontspannen, dan vang je dat op en heb je er minder last van. En vergeet niet dat een hoogsensitief brein meer tijd nodig heeft om goed te verwerken wat er gevraagd of verteld wordt. Gun jezelf daarom de tijd om dit te doen en een goede afweging te maken. Nee durven zeggen is misschien iets wat je moet leren, maar het gaat je echt helpen. Het is helemaal goed als je zegt dat je ergens over na wil denken, moet overleggen thuis of na moet kijken. Herken je veel van wat ik in dit blog beschrijf? En vind je het fijn om hier meer over te weten en jezelf beter te leren kennen, zodat je weet hoe je met jouw hoogsensitiviteit kunt omgaan? Klik hier om contact op te nemen Kennismaken is gratis. Geen enkele HSP is dezelfde, dus het is goed om jouw eigen gebruiksaanwijzing te leren kennen. Een van de tools die ik heb meegenomen uit de HSP coachopleiding is de Hoogsensitiviteit Analyse*, die we samen doorlopen om te onderzoeken waar jouw valkuilen en talenten liggen. Daarna leer je hiermee om te gaan tijdens de coaching en het op een positieve manier in te zetten, zodat je met plezier en vol zelfvertrouwen je hoogsensitief zijn omarmt. Bron: Hoogsensitiviteit in beeld van Sannie Smit. Dank je wel Sannie voor jouw duidelijke, illustratieve boekje. *de HSA is een vragenlijst die ontwikkeld is door drs. Esther Bergsma, op basis van wetenschappelijke inzichten. In haar HSP coachopleiding heb ik geleerd hoe ik de Hoogsensitiveit Analyse kan afnemen en inzetten. Inmiddels heb ik dit – met grote dank aan Esther – al vele malen gedaan.
door Yura Boerma - Boekentip 6 maart 2026
Je stemt af op de ander, op je gezin, werk of omgeving. Staat klaar om te helpen en past je aan. Je bent hier heel goed in. Het is jouw tweede natuur. Maar wat gebeurt er als je te veel eigen ruimte weggeeft? Zo blijft er namelijk niet veel over voor jezelf. Dat is precies waar het boek ‘Beladen huis’ over gaat. Het is zo gewoon geworden om te doen Veel vrouwen die ik coach hebben in eerste instantie nog niet door waar ze tegenaan lopen, omdat het zo gewoon is geworden om het te doen. Altijd rekening houden met anderen, nooit zichzelf op de eerste plaats zetten. Maar als ze beginnen te vertellen over veel spanning in het lijf, een benauwd gevoel en overprikkeling… dan zijn dat voor mij vaak de triggers om te vragen hoe ze voor zichzelf zorgen, naast het zorgen voor hun omgeving. Welke ruimte er is voor zelfzorg of me-time? Of je nou veel of weinig tijd voor jezelf nodig hebt, dat maakt niet uit. Het gaat erom dat je ook jóuw ruimte inneemt. Manieren om ruimte in te nemen Hoe dan? Dat kan op verschillende manieren: Door uit te spreken (aan je gezinsleden bijvoorbeeld) waar je behoefte aan hebt. Of dat je iets niet meer wilt doen, of juist wel en vaker. Dat je je niet altijd maar wilt aanpassen, maar wilt volgen wat goed is voor jou. Door voor jezelf helder te hebben waar je écht naar verlangt en hoe je dat gaat leven. Door een eigen ruimte in je huis te maken, letterlijk. Waar je in alle rust een boek kan lezen of haken. Waar je je creatieve spullen kan laten liggen, of een legpuzzel. Waar je yoga-oefeningen of meditatie kan doen. Het is maar net aan welke ruimte jij behoefte hebt. Figuurlijk of letterlijk. Hoe ‘plaats innemen’ haar levensthema is Het boek ‘Beladen huis’ van Christien Brinkgreve (1949) gaf mij inspiratie om dit blog te schrijven en jou nog meer inzicht te geven in hoe het werkt of wat jou tegenhoudt om ruimte voor jezelf in te nemen. Ik werd geraakt door de soms beklemmende manier waarop zij beschrijft hoe ‘plaats innemen’ het thema in haar leven is: “Dit lukt me in huwelijk en gezin minder goed dan daarbuiten. Wel de vanzelfsprekende plaats als de onzichtbare spil. Ik weet hoe ze me zullen missen als ik er niet meer ben, maar ik heb niet veel plaats ingenomen; van huis uit slecht geleerd en levend met een man die me vaak klein maakt. Maar ik ben vitaal en heb plaats in de buitenwereld verworven. In de buitenwereld liet ik van me horen: mijn werk werd gewaardeerd, ik schreef en werd gelezen, ik gaf lezingen en er werd geluisterd. Maar thuis raakten mijn vleugels ingeklapt en voelde ik me altijd op mijn hoede voor ontstemming. Mijn pogingen tot sfeerherstel hadden weinig succes, het benoemen van de positieve dingen kreeg iets wanhopigs. Ik trok me steeds meer terug. De wereld van werk en vrienden voelde veiliger, betere grond. Er kon meer bloeien. Ik kon meer bloeien. Zo is het gelopen. Zo heb ik het gedaan.” Christien Brinkgreve is emeritus hoogleraar Sociale Wetenschappen en Vrouwenstudies en schreef ‘Beladen huis’ als een memoir, na de dood van haar man. Het is een boek vol herinneringen en verwerking. Een terugblik op haar huwelijk, terwijl ze allerlei spullen in het huis opruimt die zich hebben opgehoopt. Ruimte geven die je zelf niet opeist Ze vraagt zich af: “Wie ben ik dat ik het beeld van mijn zo gewaardeerde man aantast? Ja, wie ben ik dat ik dat mag doen. Maar ook: hoe schokkend dat je zo over je heen hebt laten lopen, dat hadden we nooit van jou gedacht. Beide kanten gaan over: plaats durven innemen, blijven staan, je niet uitleveren aan de wensen en behoeften van de ander. Plaats innemen in de relatie, wat me steeds minder lukte, en wat ik nu herstel, in het huis, met dit boek. Het huis wordt eigener, ik voel me er weer meer in bestaan. En in dit verslag van mijn zoektocht naar wat ooit was en hoe dit werd kijk ik steeds sterker naar mijzelf, wat ik deed en naliet, waar ik naar verlangde en waar ik bang voor was. Dat eeuwig begrip van mij voor de ander, die veronachtzaming van wat ik voelde. Ik werkte het weg met de dingen en de mensen bij wie ik me veilig voelde.” Terugkijkend op haar eigen leven en naar haar omgeving ziet ze hoe vrouwen inschikken, gericht zijn op het voorzien in de verlangens en behoeften van hun mannen en het gezin. Ze ziet het aanpassen, het faciliteren, het ruimte geven die je zelf niet opeist. Het uitleggen, het zich moeten verdedigen, het de ander de veren laten plukken van gezamenlijk werk. De empathiekloof tussen mannen en vrouwen Brinkgreve vraagt zich af of het een vrouwenpatroon is: de gerichtheid op de ander, hoe die zich voelt, op aanpassing om de sfeer goed te houden, om ontstemming te voorkomen. Volgens haar zeggen (en enigszins gegeneraliseerd) nemen en krijgen mannen meer ruimte. “Ook om hun beschadigingen (uit hun jeugd) te leven. Alsof ze meer recht hebben op begrip, meeleven, op het aanpassen van de ander om in hun noden te voorzien. De empathiekloof is misschien nog hardnekkiger dan de loonkloof. Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dat lang onzichtbaar kan blijven, maar waarin de verschillen zich wel openbaren.” Aldus Christien Brinkgreve. Precies! Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dát is waar ik mijn coachees op attendeer. Wij vrouwen dienen dit zelf te doorbreken. En daar help ik als coach graag bij. Het eeuwige regelen en improviseren Ik glimlach om de herkenning wanneer ik lees dat ze het leven binnenshuis nog veel ingewikkelder vond dan buitenshuis. “Niet alleen praktisch – het eeuwige regelen en improviseren – maar ook emotioneel: hoeveel ruimte mag ik innemen, moet ik een toontje lager zingen, hoe een evenwicht te vinden tussen botsende verlangens.” Hoe je zélf met jouw ruimte omgaat Haar zoektocht naar wie haar man was, met wie ze had geleefd, en waar ze zelf was gebleven in haar huwelijk, legt bepaalde patronen bloot, waarover ze veel heeft gepubliceerd in haar carrière als hoogleraar. En waarvan ze zelf toch ook inziet dat het in theorie mooi bedacht kan zijn, maar dat het in praktijk vaak anders werkt. Het gaat om hoe je er zélf mee omgaat, wat je herkent en waarvoor je kiest om het anders te doen. Zodat er óók ruimte voor jezelf is, die jij mag invullen zoals het goed voelt en je kunt floreren in alle facetten in je leven. Een boek over rauwe inzichten ‘Beladen huis’ is een boek over missen. Over rouw. Over het terugvinden van de man die haar man was. Over rauwe inzichten, mooie herinneringen. Over verdriet hoe hun relatie begon, zich ontwikkelde en eindigde. Over eenzaamheid, verwijdering, gender patronen, vriendschappen, moederschap en liefde. Waar jij tegenaan loopt en behoefte aan hebt Heb jij het gevoel dat je vaak afstemt op de ander en dat je veel spanning en overprikkeling ervaart? Wil je weten op welke manieren jij meer ruimte kan innemen? Neem dan contact met me op voor een gratis verhelderend gesprek. We maken kennis met elkaar en samen onderzoeken we waar je tegenaan loopt en waar je behoefte aan hebt. Dit gesprek duurt ongeveer 45 minuten en kan online, wandelend of in mijn coachruimte in Driebergen (vlakbij Utrecht) plaatsvinden. Klik hier om je aan te melden