Je mag best wat aardiger voor jezelf zijn. Hoe zelfcompassie jou kan helpen.

Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling • 6 augustus 2020
Ik heb er ook nog altijd moeite mee: aardig zijn voor mezelf. Als ik vind dat ik nog even moet doorbikkelen om mijn werk af te krijgen, al is het nog zo laat. Of als ik iets niet goed genoeg heb gedaan. Pfff, ik word er al moe van als ik dit opschrijf. Als ik dit met mijn vriendinnen bespreek, herkennen ze dat. Ze lopen tegen precies hetzelfde aan. En weet je wat het gekke is? Als zij een probleem tegen mij vertellen of iets vertellen over zichzelf wat zij niet goed vinden, dan zal ik nooit zo hard zijn voor hen als dat ik voor mezelf ben. Ik leef altijd met ze mee of geef ze tips en advies, maar dan op een zachte manier die zeker niet hard aankomt. Want ik hou van die vriendin en ik vind dat ze zichzelf niet zo naar beneden moet halen of zich kleiner moet maken dan ze is. En dat is dan meteen een goede tip voor jou en mij: zeg in zo’n situatie hetzelfde tegen jezelf als wat je tegen een vriendin zou zeggen. Doe lief en wees aardig. Naar jezelf!

Ik wil het anders
Een goed voorbeeld van aardiger voor jezelf zijn, is Hilde. Ze komt bij me voor coaching, omdat ze anders wil omgaan met de problemen waar ze tegenaan loopt met haar moeder. “Nu ik hier bij jou ben, snap ik zelf ook wel dat het om mij gaat en niet om mijn moeder. Om mijn gedrag en hoe ik omga met de situatie waarin ik nu met haar zit. Ik kan er zo boos om worden. Op haar. Maar eigenlijk ben ik moe. Moegestreden van elke keer toch weer mijn energie in haar te stoppen en er niks voor terug te krijgen.” 

Mijn moeder claimt mijn tijd en aandacht
Hilde vertelt dat haar moeder altijd een stempel op haar leven heeft gedrukt. Dat ze heel aanwezig was en dat Hilde niks anders heeft gedaan dan haar te pleasen in de tijd dat ze thuis woonde. Dat is nu natuurlijk alweer jaren geleden, maar doordat haar vader een jaar geleden is overleden leunt haar moeder nu helemaal op haar. Claimt ze haar tijd en aandacht. Maar Hilde heeft haar eigen leven, een latrelatie en het verdriet om haar vader dat nog diep zit. “Ik was altijd papa’s meisje en dat is nooit weggegaan, ook niet toen ik op mezelf ging wonen 25 jaar geleden. Ik mis hem enorm en zelfs nu doet het pijn om over hem te praten.” 

Als ik ja zeg tegen haar, zeg ik nee tegen mezelf
“Mijn moeder denkt alleen aan zichzelf in haar verdriet en zal nooit eens vragen hoe het met mij gaat, met mijn verdriet. Ze claimt me alleen maar en ze vindt dat ik tijd genoeg voor haar heb, omdat ik mijn eigen bedrijf heb en een latrelatie. Als ze me belt of als ik naar haar toe ga, voel ik me al gespannen, maar ik vind het zo ontzettend moeilijk om nee te zeggen. Dat vind ik dan toch weer zielig voor haar. Maar ja, als ik ja zeg tegen haar, zeg ik nee tegen mezelf. Dat besef ik me maar al te goed. Ik ga dan toch, terwijl ik eigenlijk niet wil en zelf geen behoefte heb aan een bezoek. En eenmaal weer thuis voel ik me leeggezogen, want het gaat alleen maar over haar. Hoe kan ik dit doorbreken?” 

Zelfzorg is een onderdeel van zelfcompassie
Zelfcompassie kan Hilde helpen om aardiger voor zichzelf te zijn. Juist nu ze haar vader mist en haar moeder Hilde’s tijd en aandacht claimt. Met zelfcompassie kan ze zichzelf steunen en hoeft ze niet meer zo streng voor zichzelf te zijn. Een onderdeel van zelfcompassie is zelfzorg, waardoor je vriendelijker bent voor jezelf, jouw eigen behoeftes durft uit te spreken en zo je grenzen aangeeft. Mindfulness- en zelfcompassietrainer Marlou Kleve zegt: “Als je zelfcompassie integreert in je leven, help je daar jezelf, maar indirect ook anderen mee. Uit onderzoek blijkt dat mensen met zelfcompassie minder angstig zijn, minder vaak last hebben van depressie, minder gestrest zijn en over het algemeen gelukkiger, gezonder en tevredener in het leven staan. Dat kan alleen maar goed zijn voor de mensen om je heen.” 

Ik stap in de rol die van me wordt verwacht
Als ik dit aan Hilde vertel, verschijnt er een kleine glimlach op haar gezicht. “Hier kan ik me wel wat bij voorstellen ja. Als ik kijk naar hoe ik er dan bij zit als ik bij mijn moeder op bezoek ben, dat is niet altijd even gezellig en ontspannen. Ik zit daar, omdat zij wil dat ik er ben. Niet omdat ik het zelf wil. Dus met veel weerstand en irritatie, omdat ik weet dat ze het alleen maar over zichzelf heeft. En dan toch blijf ik aardig tegen haar, omdat ik ook wel zie dat ze het niet makkelijk heeft zonder mijn vader. Ik stap in de rol van dochter zoals het dan hoort te zijn of in ieder geval zoals ik denk dat er van me wordt verwacht.” 

Bepaal zelf je koers
Marlou Kleve zegt: “We kunnen onze compassievolle stem vaak niet horen, omdat onze kritische stem er zo hard doorheen tettert. Als je die kritische stem steeds beter herkent en de volumeknop ervan wat zachter zet, dan kun je je eigen compassievolle stem duidelijker laten spreken. Angst zit diep verankerd in de mens en wordt versterkt door onze prestatiegerichte samenleving waarin van je wordt verwacht dat je sterk en succesvol bent. Zie je angsten en zelfkritiek als ‘usual suspects’, reisgenoten die je vergezellen op je levenspad. Ze zijn er en je kan van ze leren, maar laat ze niet jouw koers bepalen. Hierin helpt het jezelf te aanvaarden en waarderen, en van jezelf te houden.” 

Het gaat er vooral om dat ik liever ben voor mezelf
In het volgende coachgesprek vertelt Hilde: “Ik voel nu veel beter hoe ik het wil en het is heel anders als ik wél mijn behoefte aan mijn moeder vertel. Als ik aangeef wat ík wil en mijn eigen verdriet ook laat zien. Mijn kwetsbaarheid. Ik ben goed zoals ik ben. En spring dus niet elke keer op als zij me nodig heeft. Dan zeg ik dus nee tegen haar wensen en ja tegen mezelf, omdat ik op dat moment te moe of te verdrietig ben om haar te steunen. Ik vind het nog steeds lastig, maar ik zit op de momenten dat ik wel bij haar ben beter in mijn vel en zij heeft er ook meer aan. En misschien gaat ze uiteindelijk zelfs inzien dat ik ook veel pijn en verdriet heb om papa en dat we dit samen kunnen delen. Maar het gaat er vooral om dat ik liever ben voor mezelf. Dat ik beter luister naar wat goed voelt voor mij. Als ik goed voor mezelf zorg, kan ik ook goed voor anderen zorgen.” 

Tip
Marlou Kleve heeft het boek ‘Hartvol. De kracht van zelfcompassie’ geschreven. Dit boek staat op mijn lijstje om te lezen en een boekentip over te schrijven. Dus als je meer over zelfcompassie wil lezen, houd mijn Inspiratieblog of mijn posts op Facebook en Instagram dan in de gaten! Je kunt je ook inschrijven voor mijn nieuwsbrief dan lees je als eerste de nieuwe artikelen, interviews, coaching, boekentips, nieuwe plekken en nog veel meer.

Wil je dit bericht met anderen delen? Graag!

door Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling 16 juli 2026
Als je heel goed kunt afstemmen op de ander dan geef je veel energie en tijd weg. Dat is heerlijk voor de ander, maar minder fijn voor jezelf. Het is vaak een jarenlang opgebouwd patroon waardoor je altijd klaar staat voor je omgeving. Of dat nou je gezin, familie, vrienden, buren of collega’s zijn. En toch kan het op een gegeven moment gaan wringen. Je voelt je overprikkeld en gespannen. Of ervaart stress, waardoor je moe en onrustig ben. Er is steeds vaker stress Je geeft jouw ruimte weg en daardoor voel je minder grip meer op je leven. De stress is er steeds vaker. Dat haalt je uit balans. Je kent vast wel de drie stress reacties: fight, flight en freeze. Maar het kan zijn dat je je daar niet zo in herkent. Net zoals Bente van Club Introvert op Instagram. Op haar account deelt zij veel over introvert en hoogsensitief zijn. Door haar schoonmoeder kwam ze er achter dat fawn haar reactie op stress is. Dit veranderde zo veel voor haar dat ik het graag met je deel in dit blog. Wat is een fawner? Bente: “Ik vind het verschrikkelijk als ik iemand teleurstel of boos maak. Dat neemt heel mijn lijf over, of zo. Alsof ik dat ongemak bijna niet kan dragen. Mijn schoonmoeder vertelde me dat je in de fawn response veiligheid probeert te creëren door te people pleasen.” Zo herken je het Ze dook daar later dieper in en waar sommige mensen bij stress dus gaan vechten, vluchten of bevriezen, gaan de fawners juist: pleasen conflicten vermijden hun eigen behoeften en grenzen negeren heel erg afstemmen op anderen ‘makkelijk’ proberen te zijn automatisch zorgen voor de sfeer/emoties van anderen Wanneer ben je bevattelijker voor de fawn response? Bente herkende dat zo… “Als kind al heb ik ergens geleerd dat ik veilig was als ik ‘makkelijk’ of ‘lief’ was en als volwassene heb ik dat nog steeds.” Het staat niet meteen gelijk aan hoogsensitiviteit, maar de hsp’er is wel bevattelijker voor de fawn response omdat ze: sfeer sneller aanvoelen zeer empathisch zijn afwijzing en spanning intenser voelen en dat vaak proberen te ‘fixen’ voortdurend bezig zijn met wat anderen van hun vinden bang zijn om iets verkeerd te doen snel de neiging hebben om sorry te zeggen Omgaan met deze overlevingsstrategie Het is belangrijk je bewust te worden van je triggers en op de signalen van je lichaam te letten op het moment dat je je eigen grenzen over gaat. Wat helpt is om te vertragen en zo tijd te winnen voordat je ergens ja op zegt. Ga oefenen met nee zeggen. Die hoeven niet meteen keihard te zijn, maar ze maken wel duidelijk dat je iets anders te doen hebt bijvoorbeeld of dat een ander die persoon kan helpen in plaats van jij. Schrijf eens een aantal nee’s uit, waarmee je kan oefenen en die je jezelf ook hoort (durft) zeggen, zonder al te veel spanning in je lijf. Fawning is een overlevingsstrategie en Bente snapt nu beter waarom ze zich zo slecht voelt als ze iemand teleurstelt of wanneer ze een conflict heeft. “Mijn lijf voelt zich dan onveilig. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat ik dan snel terug wil krabbelen (‘weet je wat, ik kom toch’). Maar de truc is dus om je te realiseren dat je in de fawn response zit. In plaats van denken: wat kan ik doen zodat ze me aardig vinden?” Dan stelt ze zich de vraag: kan ik een verandering maken naar ‘Hoe kan ik omgaan met het ongemak als iemand me een keer niet aardig vindt?’ Handvatten die helpen Voor Bente helpt het bijvoorbeeld om te beseffen dat dit ongemak weer over gaat en dat erover piekeren geen zin heeft. Dat ze mensen mag teleurstellen en voor zichzelf mag kiezen ook als een ander dat niet begrijpt. “Ik kan de ‘storm’ beter uitzitten door ondertussen iets ontspannends te doen. En dan komt dat gevoel van veiligheid vanzelf weer terug zónder toch over een grens te gaan.” Als mentor voor introverten en hsp’ers heeft ze het kunnen omzetten in handvatten voor zichzelf áls ze weer gaat pleasen. Met dank aan haar schoonmoeder. Misschien herken jij jezelf er ook in. Wil je weten welke handvatten jou helpen? Ben je er na het lezen van dit blog achter gekomen dat je ook een fawner bent en wil je samen met Yura - als jouw coach - onderzoeken welke handvatten jou helpen? Neem dan hier contact met mij op Dan maken we een afspraak voor een gratis kennismaking. Bron: @clubintrovertnl en @psychologie_magazine
door Yura Boerma - Quote 3 juni 2026
Welke grenzen maken dit voor jou mogelijk? Fijn als je het met mij deelt , dan kan ik van alle input weer een mooi nieuw blog maken. Dat is helpend voor anderen. Of vind je dit lastig? Dan helpt het om te weten waar je aandacht naartoe gaat. Wat jou triggert om voor anderen te gaan zorgen of dat je het gevoel hebt toe te moeten geven aan iemand. Dat je in de please stand gaat. Op het moment dat er iets gebeurt, komt er een gedachten bij je op waardoor je bepaalde gevoelens krijgt. Vanuit die gevoelens ga je handelen en daar ondervind je de gevolgen van. Dus de reden dat je zorgt of pleast, jouw aandacht weggeeft of je grens overgaat, begint met een gebeurtenis en sleurt jou mee in jouw automatische patroon van denken, voelen en doen. Dit werkt voor iedereen zo, maar je kunt dit ombuigen door je bewust te zijn van jouw aandachtvreters en je denk- en gedragspatroon. Zodat je jouw grenzen gaat kennen en leven. Dan ga je naast het zorgen voor de ander óók voor jezelf zorgen. Als deze ontwikkeling gebeurt tijdens coachgesprekken, dan voel ik me altijd zo dankbaar. Want dit brengt écht veel teweeg in je hoofd, in je zijn, in je leven.
door Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling 28 mei 2026
Ik merk dat de hoogsensitieve vrouwen die ik coach vaak negatief over zichzelf praten in de zin van hun hooggevoeligheid. Ze vinden het lastig om te omarmen, want het is – volgens eigen zeggen – vaak alleen maar tot last. Ze willen niet als zwak of anders worden gezien. Zo vertalen zij het. Daarom gaan ze vaak maar door. Tot het gaatje en ze oververmoeid zijn. Als ik met hen een speciale vragenlijst doorneem, krijgen ze meer kennis over wat het betekent om een HSP (Highly Sensitive Person) te zijn. Met alles wat daarbij komt kijken. Het geeft inzicht om de valkuilen én talenten te weten die je hebt als je hoogsensitief bent. Want als je ook je talenten kent, dan kun je die vaker inzetten en dat voelt positief. Wat zijn de valkuilen? Het kennen en herkennen van je valkuilen helpt je om er anders mee om te gaan. De hoge lat: de verwachtingen die je van jezelf hebt zijn zo hoog, dat je ze eigenlijk niet waar kunt maken. Waardoor je faalt. Dat doet iets met je zelfvertrouwen. De uitspraak dat je iets in één keer moet kunnen hoor ik heel vaak tijdens coachgesprekken. Niet echt kunnen ontspannen en rust vinden. Hier zit vaak een groot verantwoordelijkheidsgevoel of perfectionisme achter. Soms ervaart een vrouw ook een te grote zorgrol, waardoor ze zich niet kan ontspannen. Je focus is op de ander, waardoor je gaat overdenken over de uitspraken van je partner, collega of vriendin. Het hoogsensitieve brein bekijkt alles van alle kanten en dat zorgt ervoor dat je gaat twijfelen aan jezelf. Jezelf verliezen in alles om je heen: het aanpassen aan anderen is je tweede (of eerste) natuur en daardoor weet je niet meer zo goed wat je zelf wil of belangrijk vindt. Je bent je gaan aanpassen, omdat je behoefte hebt aan verbinding en harmonie. Je bent empathisch en voelt vaak aan wat iemand van jou verwacht, maar dit maakt ook dat je je makkelijk aanpast. Vergeten eigen tijd in te plannen. We moeten van alles. Niet alleen van onze omgeving, maar ook van onszelf. Vaak ben je zelf je strengste criticus… Je alleen voelen: terwijl je als HSP juist behoefte hebt aan verbinding met anderen. Bij voorkeur een diepgaande verbinding, waarin je het hebt over persoonlijke ontwikkeling, de dingen die je bezighoudt, je pieken en je dalen. Inleven in de ander, omdat je een groot empathisch vermogen hebt. Soms neem je ook de emoties van anderen over of je voelt zo de drang om iemand te helpen dat je uitgeput raakt. Afwijzingsgevoelig zijn. Niet alleen op het gebied van de liefde, maar ook in werksituaties of vriendschappen. Je gaat dan al snel denken, doen en voelen voor de ander. Je gaat je gedrag aanpassen naar wat je denkt dat de ander van jou verwacht. Wat zijn de kwaliteiten? Stil staan bij je mooie kwaliteiten helpt jou in het plukken van de vruchten van de hoogsensitieve eigenschappen die je hebt. Een sterke band met de natuur. Hier kom je (weer) tot jezelf en laat je de spanning van alledag los. Je laadt je batterij op en het is goed voor je gezondheid. Wat heel fijn kan zijn, is om in de natuur te zijn met al je zintuigen aan. Kijk, luister, ruik, proef en voel! Inleven in de ander. En ja het klopt, het is een valkuil én een kwaliteit. Als jij goed in je vel zit, help je hiermee juist ook een ander. Dan is het een kracht en gaat het erom dat je iemand kan bijstaan. Creatief zijn. Denk aan: iets (nieuws) creëren, originele ideeën bedenken, dingen met elkaar kunnen verbinden, schrijven, een oplossing bedenken waar nog niemand aan had gedacht of er goed in zijn om thuis de inrichting te bepalen. In oplossingen denken: je hoogsensitieve brein zorgt ervoor dat je dingen goed over ziet, je out of the box denkt en dingen met elkaar verbindt (associëren). Je denkt tien stappen vooruit en in je brein worden allemaal creatieve sprongetjes gemaakt. Positieve emoties intens ervaren. Bijvoorbeeld tijdens een wandeling in de natuur: je doet meer indrukken op, waardoor je meer geniet van al het moois om je heen. Je bent een kei in het ophalen van mooie herinneringen, waardoor je weer een fijn gevoel ervaart. Daarnaast geniet je intens van kunst, muziek en lekker eten. Je bent een topwerknemer: je bezit heel veel kwaliteiten voor je werkgever. Denk maar eens aan loyaliteit, secuur zijn, zorgvuldigheid, creativiteit en out of the box ideeën bedenken. Je hebt goed overzicht en bent snel in het herkennen van patronen of je beschikt over doorzettingsvermogen. Daarnaast zijn ook eigenschappen als harmonie kunnen creëren of betrokken zijn bij de organisatie aantrekkelijk voor jouw werkgever. Deze eigenschappen floreren als jij goed in je vel zit en je geniet van je werk. Genieten van de kleine dingen. Zoals in de natuur: de vogels die fluiten, een ontluikende bloem, een paddenstoel, de zonsopkomst of -ondergang. Ze toveren een glimlach op je gezicht. Jezelf verwonderen kan je als geen ander. Hoe ga je hiermee om? Eén op de vijf mensen is hoogsensitief, dus je bent niet alleen en er zijn genoeg gelijkgestemden te vinden. Maar het allerbelangrijkste is dat je jezelf kent. Dat je accepteert dat je een HSP bent en dat je goed voor jezelf zorgt. Leer daarom eerst wat jouw eigen ruimte is. Letterlijk en figuurlijk. Zonder de gevoelens van de ander, maar met die van jou. En met wat jij belangrijk vindt. Dan geef je makkelijker je grenzen aan én zorg je voor jezelf. Wees lief voor jezelf en omring je met de juiste mensen. Luister naar je lichaam en praat aardig tegen jezelf in je hoofd. Dat wat je tegen een goede vriendin zou zeggen, zeg je tegen jezelf. Dit alles levert je meer energie en ontspanning op. Weet waar je invloed op hebt of kunt hebben. Want dat is lang niet overal op. En dan ga je je zorgen maken of trek je verantwoordelijkheden naar je toe. Op het moment dat je ook accepteert waar je geen invloed op hebt, geeft dat een hoop rust. Connectie met de juiste mensen geeft ook energie. Dus verzamel oprechte, eerlijke en gelijkwaardige vriendschappen of contacten. Waar je echte verbinding mee voelt, waar je jezelf bij kunt zijn en die jou helpen stralen omdat ze zien wie jij bent. Denk eraan om kleine stapjes te nemen, dat geeft zelfvertrouwen. Neem je ze te groot, dan stap je weer in een valkuil en moet je het allemaal in één keer kunnen. En dan krijg je last van faalangst, stress of komt je perfectionisme om de hoek kijken. Wat ook een must is: plan genoeg hersteltijd in, want het gaat natuurlijk niet meteen allemaal van een leien dakje. En soms vraagt het leven ook dat je mee beweegt of flexibel moet zijn. Als je op zo’n moment weet wat jij nodig hebt om te herstellen en te ontspannen, dan vang je dat op en heb je er minder last van. En vergeet niet dat een hoogsensitief brein meer tijd nodig heeft om goed te verwerken wat er gevraagd of verteld wordt. Gun jezelf daarom de tijd om dit te doen en een goede afweging te maken. Nee durven zeggen is misschien iets wat je moet leren, maar het gaat je echt helpen. Het is helemaal goed als je zegt dat je ergens over na wil denken, moet overleggen thuis of na moet kijken. Herken je veel van wat ik in dit blog beschrijf? En vind je het fijn om hier meer over te weten en jezelf beter te leren kennen, zodat je weet hoe je met jouw hoogsensitiviteit kunt omgaan? Klik hier om contact op te nemen Kennismaken is gratis. Geen enkele HSP is dezelfde, dus het is goed om jouw eigen gebruiksaanwijzing te leren kennen. Een van de tools die ik heb meegenomen uit de HSP coachopleiding is de Hoogsensitiviteit Analyse*, die we samen doorlopen om te onderzoeken waar jouw valkuilen en talenten liggen. Daarna leer je hiermee om te gaan tijdens de coaching en het op een positieve manier in te zetten, zodat je met plezier en vol zelfvertrouwen je hoogsensitief zijn omarmt. Bron: Hoogsensitiviteit in beeld van Sannie Smit. Dank je wel Sannie voor jouw duidelijke, illustratieve boekje. *de HSA is een vragenlijst die ontwikkeld is door drs. Esther Bergsma, op basis van wetenschappelijke inzichten. In haar HSP coachopleiding heb ik geleerd hoe ik de Hoogsensitiveit Analyse kan afnemen en inzetten. Inmiddels heb ik dit – met grote dank aan Esther – al vele malen gedaan.