Je mag best wat aardiger voor jezelf zijn. Hoe zelfcompassie jou kan helpen.
Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling • 6 augustus 2020
Ik heb er ook nog altijd moeite mee: aardig zijn voor mezelf. Als ik vind dat ik nog even moet doorbikkelen om mijn werk af te krijgen, al is het nog zo laat. Of als ik iets niet goed genoeg heb gedaan. Pfff, ik word er al moe van als ik dit opschrijf. Als ik dit met mijn vriendinnen bespreek, herkennen ze dat. Ze lopen tegen precies hetzelfde aan. En weet je wat het gekke is? Als zij een probleem tegen mij vertellen of iets vertellen over zichzelf wat zij niet goed vinden, dan zal ik nooit zo hard zijn voor hen als dat ik voor mezelf ben. Ik leef altijd met ze mee of geef ze tips en advies, maar dan op een zachte manier die zeker niet hard aankomt. Want ik hou van die vriendin en ik vind dat ze zichzelf niet zo naar beneden moet halen of zich kleiner moet maken dan ze is. En dat is dan meteen een goede tip voor jou en mij: zeg in zo’n situatie hetzelfde tegen jezelf als wat je tegen een vriendin zou zeggen. Doe lief en wees aardig. Naar jezelf!
Ik wil het anders
Een goed voorbeeld van aardiger voor jezelf zijn, is Hilde. Ze komt bij me voor coaching, omdat ze anders wil omgaan met de problemen waar ze tegenaan loopt met haar moeder. “Nu ik hier bij jou ben, snap ik zelf ook wel dat het om mij gaat en niet om mijn moeder. Om mijn gedrag en hoe ik omga met de situatie waarin ik nu met haar zit. Ik kan er zo boos om worden. Op haar. Maar eigenlijk ben ik moe. Moegestreden van elke keer toch weer mijn energie in haar te stoppen en er niks voor terug te krijgen.”
Mijn moeder claimt mijn tijd en aandacht
Hilde vertelt dat haar moeder altijd een stempel op haar leven heeft gedrukt. Dat ze heel aanwezig was en dat Hilde niks anders heeft gedaan dan haar te pleasen in de tijd dat ze thuis woonde. Dat is nu natuurlijk alweer jaren geleden, maar doordat haar vader een jaar geleden is overleden leunt haar moeder nu helemaal op haar. Claimt ze haar tijd en aandacht. Maar Hilde heeft haar eigen leven, een latrelatie en het verdriet om haar vader dat nog diep zit. “Ik was altijd papa’s meisje en dat is nooit weggegaan, ook niet toen ik op mezelf ging wonen 25 jaar geleden. Ik mis hem enorm en zelfs nu doet het pijn om over hem te praten.”
Als ik ja zeg tegen haar, zeg ik nee tegen mezelf
“Mijn moeder denkt alleen aan zichzelf in haar verdriet en zal nooit eens vragen hoe het met mij gaat, met mijn verdriet. Ze claimt me alleen maar en ze vindt dat ik tijd genoeg voor haar heb, omdat ik mijn eigen bedrijf heb en een latrelatie. Als ze me belt of als ik naar haar toe ga, voel ik me al gespannen, maar ik vind het zo ontzettend moeilijk om nee te zeggen. Dat vind ik dan toch weer zielig voor haar. Maar ja, als ik ja zeg tegen haar, zeg ik nee tegen mezelf. Dat besef ik me maar al te goed. Ik ga dan toch, terwijl ik eigenlijk niet wil en zelf geen behoefte heb aan een bezoek. En eenmaal weer thuis voel ik me leeggezogen, want het gaat alleen maar over haar. Hoe kan ik dit doorbreken?”
Zelfzorg is een onderdeel van zelfcompassie
Zelfcompassie kan Hilde helpen om aardiger voor zichzelf te zijn. Juist nu ze haar vader mist en haar moeder Hilde’s tijd en aandacht claimt. Met zelfcompassie kan ze zichzelf steunen en hoeft ze niet meer zo streng voor zichzelf te zijn. Een onderdeel van zelfcompassie is zelfzorg, waardoor je vriendelijker bent voor jezelf, jouw eigen behoeftes durft uit te spreken en zo je grenzen aangeeft. Mindfulness- en zelfcompassietrainer Marlou Kleve zegt: “Als je zelfcompassie integreert in je leven, help je daar jezelf, maar indirect ook anderen mee. Uit onderzoek blijkt dat mensen met zelfcompassie minder angstig zijn, minder vaak last hebben van depressie, minder gestrest zijn en over het algemeen gelukkiger, gezonder en tevredener in het leven staan. Dat kan alleen maar goed zijn voor de mensen om je heen.”
Ik stap in de rol die van me wordt verwacht
Als ik dit aan Hilde vertel, verschijnt er een kleine glimlach op haar gezicht. “Hier kan ik me wel wat bij voorstellen ja. Als ik kijk naar hoe ik er dan bij zit als ik bij mijn moeder op bezoek ben, dat is niet altijd even gezellig en ontspannen. Ik zit daar, omdat zij wil dat ik er ben. Niet omdat ik het zelf wil. Dus met veel weerstand en irritatie, omdat ik weet dat ze het alleen maar over zichzelf heeft. En dan toch blijf ik aardig tegen haar, omdat ik ook wel zie dat ze het niet makkelijk heeft zonder mijn vader. Ik stap in de rol van dochter zoals het dan hoort te zijn of in ieder geval zoals ik denk dat er van me wordt verwacht.”
Bepaal zelf je koers
Marlou Kleve zegt: “We kunnen onze compassievolle stem vaak niet horen, omdat onze kritische stem er zo hard doorheen tettert. Als je die kritische stem steeds beter herkent en de volumeknop ervan wat zachter zet, dan kun je je eigen compassievolle stem duidelijker laten spreken. Angst zit diep verankerd in de mens en wordt versterkt door onze prestatiegerichte samenleving waarin van je wordt verwacht dat je sterk en succesvol bent. Zie je angsten en zelfkritiek als ‘usual suspects’, reisgenoten die je vergezellen op je levenspad. Ze zijn er en je kan van ze leren, maar laat ze niet jouw koers bepalen. Hierin helpt het jezelf te aanvaarden en waarderen, en van jezelf te houden.”
Het gaat er vooral om dat ik liever ben voor mezelf
In het volgende coachgesprek vertelt Hilde: “Ik voel nu veel beter hoe ik het wil en het is heel anders als ik wél mijn behoefte aan mijn moeder vertel. Als ik aangeef wat ík wil en mijn eigen verdriet ook laat zien. Mijn kwetsbaarheid. Ik ben goed zoals ik ben. En spring dus niet elke keer op als zij me nodig heeft. Dan zeg ik dus nee tegen haar wensen en ja tegen mezelf, omdat ik op dat moment te moe of te verdrietig ben om haar te steunen. Ik vind het nog steeds lastig, maar ik zit op de momenten dat ik wel bij haar ben beter in mijn vel en zij heeft er ook meer aan. En misschien gaat ze uiteindelijk zelfs inzien dat ik ook veel pijn en verdriet heb om papa en dat we dit samen kunnen delen. Maar het gaat er vooral om dat ik liever ben voor mezelf. Dat ik beter luister naar wat goed voelt voor mij. Als ik goed voor mezelf zorg, kan ik ook goed voor anderen zorgen.”
Tip
Marlou Kleve heeft het boek ‘Hartvol. De kracht van zelfcompassie’ geschreven. Dit boek staat op mijn lijstje om te lezen en een boekentip over te schrijven. Dus als je meer over zelfcompassie wil lezen, houd mijn Inspiratieblog
of mijn posts op Facebook
en Instagram
dan in de gaten! Je kunt je ook inschrijven voor mijn nieuwsbrief
dan lees je als eerste de nieuwe artikelen, interviews, coaching, boekentips, nieuwe plekken en nog veel meer.
Wil je dit bericht met anderen delen? Graag!
Je stemt af op de ander, op je gezin, werk of omgeving. Staat klaar om te helpen en past je aan. Je bent hier heel goed in. Het is jouw tweede natuur. Maar wat gebeurt er als je te veel eigen ruimte weggeeft? Zo blijft er namelijk niet veel over voor jezelf. Dat is precies waar het boek ‘Beladen huis’ over gaat. Het is zo gewoon geworden om te doen Veel vrouwen die ik coach hebben in eerste instantie nog niet door waar ze tegenaan lopen, omdat het zo gewoon is geworden om het te doen. Altijd rekening houden met anderen, nooit zichzelf op de eerste plaats zetten. Maar als ze beginnen te vertellen over veel spanning in het lijf, een benauwd gevoel en overprikkeling… dan zijn dat voor mij vaak de triggers om te vragen hoe ze voor zichzelf zorgen, naast het zorgen voor hun omgeving. Welke ruimte er is voor zelfzorg of me-time? Of je nou veel of weinig tijd voor jezelf nodig hebt, dat maakt niet uit. Het gaat erom dat je ook jóuw ruimte inneemt. Manieren om ruimte in te nemen Hoe dan? Dat kan op verschillende manieren: Door uit te spreken (aan je gezinsleden bijvoorbeeld) waar je behoefte aan hebt. Of dat je iets niet meer wilt doen, of juist wel en vaker. Dat je je niet altijd maar wilt aanpassen, maar wilt volgen wat goed is voor jou. Door voor jezelf helder te hebben waar je écht naar verlangt en hoe je dat gaat leven. Door een eigen ruimte in je huis te maken, letterlijk. Waar je in alle rust een boek kan lezen of haken. Waar je je creatieve spullen kan laten liggen, of een legpuzzel. Waar je yoga-oefeningen of meditatie kan doen. Het is maar net aan welke ruimte jij behoefte hebt. Figuurlijk of letterlijk. Hoe ‘plaats innemen’ haar levensthema is Het boek ‘Beladen huis’ van Christien Brinkgreve (1949) gaf mij inspiratie om dit blog te schrijven en jou nog meer inzicht te geven in hoe het werkt of wat jou tegenhoudt om ruimte voor jezelf in te nemen. Ik werd geraakt door de soms beklemmende manier waarop zij beschrijft hoe ‘plaats innemen’ het thema in haar leven is: “Dit lukt me in huwelijk en gezin minder goed dan daarbuiten. Wel de vanzelfsprekende plaats als de onzichtbare spil. Ik weet hoe ze me zullen missen als ik er niet meer ben, maar ik heb niet veel plaats ingenomen; van huis uit slecht geleerd en levend met een man die me vaak klein maakt. Maar ik ben vitaal en heb plaats in de buitenwereld verworven. In de buitenwereld liet ik van me horen: mijn werk werd gewaardeerd, ik schreef en werd gelezen, ik gaf lezingen en er werd geluisterd. Maar thuis raakten mijn vleugels ingeklapt en voelde ik me altijd op mijn hoede voor ontstemming. Mijn pogingen tot sfeerherstel hadden weinig succes, het benoemen van de positieve dingen kreeg iets wanhopigs. Ik trok me steeds meer terug. De wereld van werk en vrienden voelde veiliger, betere grond. Er kon meer bloeien. Ik kon meer bloeien. Zo is het gelopen. Zo heb ik het gedaan.” Christien Brinkgreve is emeritus hoogleraar Sociale Wetenschappen en Vrouwenstudies en schreef ‘Beladen huis’ als een memoir, na de dood van haar man. Het is een boek vol herinneringen en verwerking. Een terugblik op haar huwelijk, terwijl ze allerlei spullen in het huis opruimt die zich hebben opgehoopt. Ruimte geven die je zelf niet opeist Ze vraagt zich af: “Wie ben ik dat ik het beeld van mijn zo gewaardeerde man aantast? Ja, wie ben ik dat ik dat mag doen. Maar ook: hoe schokkend dat je zo over je heen hebt laten lopen, dat hadden we nooit van jou gedacht. Beide kanten gaan over: plaats durven innemen, blijven staan, je niet uitleveren aan de wensen en behoeften van de ander. Plaats innemen in de relatie, wat me steeds minder lukte, en wat ik nu herstel, in het huis, met dit boek. Het huis wordt eigener, ik voel me er weer meer in bestaan. En in dit verslag van mijn zoektocht naar wat ooit was en hoe dit werd kijk ik steeds sterker naar mijzelf, wat ik deed en naliet, waar ik naar verlangde en waar ik bang voor was. Dat eeuwig begrip van mij voor de ander, die veronachtzaming van wat ik voelde. Ik werkte het weg met de dingen en de mensen bij wie ik me veilig voelde.” Terugkijkend op haar eigen leven en naar haar omgeving ziet ze hoe vrouwen inschikken, gericht zijn op het voorzien in de verlangens en behoeften van hun mannen en het gezin. Ze ziet het aanpassen, het faciliteren, het ruimte geven die je zelf niet opeist. Het uitleggen, het zich moeten verdedigen, het de ander de veren laten plukken van gezamenlijk werk. De empathiekloof tussen mannen en vrouwen Brinkgreve vraagt zich af of het een vrouwenpatroon is: de gerichtheid op de ander, hoe die zich voelt, op aanpassing om de sfeer goed te houden, om ontstemming te voorkomen. Volgens haar zeggen (en enigszins gegeneraliseerd) nemen en krijgen mannen meer ruimte. “Ook om hun beschadigingen (uit hun jeugd) te leven. Alsof ze meer recht hebben op begrip, meeleven, op het aanpassen van de ander om in hun noden te voorzien. De empathiekloof is misschien nog hardnekkiger dan de loonkloof. Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dat lang onzichtbaar kan blijven, maar waarin de verschillen zich wel openbaren.” Aldus Christien Brinkgreve. Precies! Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dát is waar ik mijn coachees op attendeer. Wij vrouwen dienen dit zelf te doorbreken. En daar help ik als coach graag bij. Het eeuwige regelen en improviseren Ik glimlach om de herkenning wanneer ik lees dat ze het leven binnenshuis nog veel ingewikkelder vond dan buitenshuis. “Niet alleen praktisch – het eeuwige regelen en improviseren – maar ook emotioneel: hoeveel ruimte mag ik innemen, moet ik een toontje lager zingen, hoe een evenwicht te vinden tussen botsende verlangens.” Hoe je zélf met jouw ruimte omgaat Haar zoektocht naar wie haar man was, met wie ze had geleefd, en waar ze zelf was gebleven in haar huwelijk, legt bepaalde patronen bloot, waarover ze veel heeft gepubliceerd in haar carrière als hoogleraar. En waarvan ze zelf toch ook inziet dat het in theorie mooi bedacht kan zijn, maar dat het in praktijk vaak anders werkt. Het gaat om hoe je er zélf mee omgaat, wat je herkent en waarvoor je kiest om het anders te doen. Zodat er óók ruimte voor jezelf is, die jij mag invullen zoals het goed voelt en je kunt floreren in alle facetten in je leven. Een boek over rauwe inzichten ‘Beladen huis’ is een boek over missen. Over rouw. Over het terugvinden van de man die haar man was. Over rauwe inzichten, mooie herinneringen. Over verdriet hoe hun relatie begon, zich ontwikkelde en eindigde. Over eenzaamheid, verwijdering, gender patronen, vriendschappen, moederschap en liefde. Waar jij tegenaan loopt en behoefte aan hebt Heb jij het gevoel dat je vaak afstemt op de ander en dat je veel spanning en overprikkeling ervaart? Wil je weten op welke manieren jij meer ruimte kan innemen? Neem dan contact met me op voor een gratis verhelderend gesprek. We maken kennis met elkaar en samen onderzoeken we waar je tegenaan loopt en waar je behoefte aan hebt. Dit gesprek duurt ongeveer 45 minuten en kan online, wandelend of in mijn coachruimte in Driebergen (vlakbij Utrecht) plaatsvinden. Klik hier om je aan te melden
Wil jij ook wel eens je hoofd uitzetten? Al die gedachten die door je hoofd razen, van hele kleine dagelijkse dingen, zoals de boodschappen tot lastig op te lossen problemen op je werk of in de familie. Of al die scenario's die je bedenkt wat er zou kunnen gebeuren als je een bepaalde keuze maakt of als je gaat beslissen om iets wel of niet te gaan doen. Popcorn in je hoofd Soms lijkt het wel popcorn in je hoofd, die gedachten blijven maar komen. Dan is het heel lastig om keuzes te maken. Een andere vervelende bijkomstigheid van piekeren is dat het vaak doorwerkt tot in de avond. Je kan niet in slaap komen of wordt middenin de nacht wakker. Je brein is heel sterk en overruled je lichaam. Je hebt ongeveer 50.000 gedachten per dag en 75% daarvan is negatief! Als je die gedachten hun gang laat gaan ervaar je veel onrust en spanning in je hoofd én lijf. Je wordt meegesleept Natuurlijk is het fijn om van te voren na te denken over iets wat jou te wachten staat. Dan heb je het gevoel wat meer voorbereid te zijn en dat je weet hoe je moet handelen als het zover is. Maar het zijn vaak negatieve, moeilijke scenario's die op dat moment niet constructief zijn, maar waardoor je wel wordt meegesleept. Het zijn geen feiten Je denkt dat als je er maar mee bezig blijft in je hoofd, dat je de controle hebt. Maar nee, het blijven gedachten en geen feiten, want je kunt het niet bedenken met je hoofd. Je hebt het te ervaren en te doen, dan pas weet je hoe de situatie echt zal zijn. Het is vaak niet het probleem dat onrust en spanning veroorzaakt, maar jouw gedachten over het probleem. Herken je dit en wil je er meer over lezen? Bovenstaande tekst komt uit hoofdstuk 2 'Creëer meer rust in je hoofd en je lijf' van mijn InspiratieDoeBoek. Dit boek is echt iets voor jou als je verlangt naar meer ruimte, rust en tijd voor jezelf. Lees hier alle informatie & reviews over het boek en bekijk & bestel via deze link het boek in mijn webshop
Het lukt je steeds beter om voor jezelf te kiezen, maar toch is er een sluimerend schuldgevoel als je nee zegt tegen iemand. Lees gauw verder om te weten hoe dat komt en hoe je dit kan veranderen. Je hoofd zegt ja Veel vrouwen hebben tijdens hun opvoeding meegekregen dat je het goed doet als je veel geeft. Dat je klaar staat voor anderen als ze iets aan je vragen. Je brein is daardoor helemaal gericht op de aandacht die anderen van je vragen en het beroep dat op je wordt gedaan door werk, gezin, familie en vrienden. Zodra er een verzoek komt zet je hoofd het sein automatisch op groen, oftewel ja. Je houdt je niet aan de oude regels Het is een overtuiging, een sterke gedachte in je hoofd die als eerste opkomt en vanuit die gedachte ga je handelen, ga je in de zorg stand. Dus op het moment dat je besluit om beter voor jezelf te gaan zorgen, dan ga je dat patroon doorbreken. Iets wat je al jaren zo doet. En dan komt het schuldgevoel om de hoek kijken, want je houdt je niet aan de oude regels. Je gaat je anders gedragen en dat voelt gek. Alsof het niet goed is. Het kan niet van de ene op de andere dag veranderen Je ervaart een schuldgevoel, omdat je het gevoel hebt dat het zo hoort en van je wordt verwacht. Dat is ook de reden waarom zelfzorg zonder schuldgevoel niet kan. Althans, niet van de ene op de andere dag. Maar wel als je ook weet wat goed is voor jou. Als je voelt wat zelfzorg met je doet in positieve zin. Als je merkt dat je oplaadt, meer energie hebt, je vuurtje weer gaat branden en je daardoor ook beter voor de ander kan zorgen. Te veel geven en te weinig nemen Realiseer je dat nemen essentieel is om te geven, voor anderen te zorgen. Maar we hebben geleerd onze omgeving prioriteit te geven boven onszelf. Dat het aanpassen aan en zorgen voor onze omgeving belangrijker is dan het kiezen en zorgen voor onszelf. Nu heb je daar last van en is de balans zoek. We geven vaak te veel en we nemen te weinig. Jouw ruimte ingenomen door anderen Het kan heel veilig voelen om veel te geven. Je aandacht op de ander, op je omgeving te richten en zelf niet te veel ruimte in te nemen. Maar wat er dan gebeurt, is dat jouw ruimte wordt ingenomen door anderen. Niet omdat ze jou die ruimte niet gunnen, maar omdat jij die ruimte niet pakt. Dus wordt het ingevuld door bijvoorbeeld je kind of partner, een collega, een vriendin of een van je ouders. Zij vragen jouw zorg of aandacht en jij geeft. Ruimte creëren voor wat goed voelt Hoe ga je dan nemen? Kiezen voor wat jij zelf belangrijk vindt? Ruimte creëren voor wat goed voelt voor jou? Zonder schuldgevoel. Wat hierbij helpt is om je waarden te onderzoeken. Waarden zijn de drijvende kracht achter gedrag. Ze beïnvloeden je leven en bepalen wat je belangrijk vindt. En ook waarom je iets doet of juist niet doet. Waarden geven richting aan je keuzes en geven de ruimte aan die jij zo nodig hebt om naast het geven ook te nemen. Makkelijker ergens zonder schuldgevoel voor gaan Door je drukke leven ben je vaak niet bewust bezig met jouw waarden, maar ze kunnen helpen om je eigen richting te bepalen. Zonder dat het je is aangeleerd of opgelegd. Je gaat meer van binnen naar buiten leven, omdat je je bewust bent van wat er speelt bij jou van binnen. Wat je écht belangrijk vindt. Je hebt inzicht in waarom je dingen voelt of doet zoals je ze voelt of doet. Hierdoor kun je makkelijker grenzen stellen en keuzes maken in het leven. En kun je ook makkelijker helemaal ergens voor gaan, zonder daarna te twijfelen of een sluimerend schuldgevoel te hebben. Breng het in balans By the way: realiseer je dat je jouw tijd en aandacht aan beide kan geven. Aan de ander én aan jezelf. Als je dit meer in balans brengt, ga je ook beter aanvoelen wanneer je nee of ja wilt zeggen. Voorheen zei je misschien al snel ja, omdat je het zo gewend was en er niks anders in je opkwam. Of je deed het vanuit schuldgevoel. Enne … ja zeggen is natuurlijk helemaal goed. Nadat je hebt ingecheckt bij jezelf. Pas dan geef je antwoord of stel je iets voor wat je voor de ander kunt doen. Extra: een to do tip: Leer jezelf manieren aan om nee te zeggen die goed voelen voor jou. Maak het je eigen. Zoals bijvoorbeeld: ‘Leuk dat je mij vraagt, maar ik kan je helaas niet helpen.’ Of: ‘Ik kan dan niet. Zou het ook op een ander moment kunnen?’ Of: ‘Ik heb er geen tijd voor, maar ik hoorde van … dat zij/hij ruimte in de agenda heeft.’ Deze tip komt uit mijn InspiratieDoeBoek 2. Bekijk en bestel het boek hier Wil je nee leren zeggen zonder schuldgevoel? Denk je als je dit leest: dat wil ik. Geen schuldgevoel meer als ik voor mezelf kies. Neem dan contact met me op . We bespreken samen waar je tegenaan loopt en wat je anders zou willen. Wat je nodig hebt en waar je behoefte aan hebt. De kennismaking is altijd gratis. Daarna maken we samen een plan hoe jij jouw doel gaat bereiken en start de coaching.
