"Ik vind rust in mijn hoofd door even back to basic te gaan"- Marianne Mors

Yura Boerma - Interview • 24 juni 2022

Wat heeft jou geïnspireerd om te gaan doen wat je nu doet?

Mijn gezondheid. Die liet behoorlijk te wensen over. Achteraf heb ik door alle stress en verkeerde keuzes behoorlijke roofbouw op mijn lichaam gepleegd. Toen ik daar vorig jaar ook ernstige darmproblemen bij kreeg, besloot ik zelf het roer helemaal te gaan gooien. Ik ging naar een ontgiftingskliniek en begon met een eliminatiedieet. Ik knapte langzaam op, mijn darmen kwamen tot rust, mijn pijn verdween stapje voor stapje en ik kreeg weer energie! Na jaren therapie om te leren omgaan met Fibromyalgie, onstekingsremmers, iedere week fysio, antidepressiva en zelf prednisonprikken kreeg ik eindelijk weer zelf de regie over mijn leven en lijf. Wat een openbaring was dat! Ik ben intussen 15 kilo lichter en kan de hele wereld weer aan.


Waar sta je op dit moment in je leven? Sta je op een punt waar je wil zijn, wat je wilde bereiken of heb je nog doelen, dromen of wensen?

Ik denk dat ik wel kan zeggen dat ik op een punt ben aangekomen waar ik ook wil zijn. Ik ben een dankbaar en tevreden mens, geniet van de kleine geluksmomenten in het leven, van de natuur, heb meer tijd voor mezelf en samen met Peter probeer ik leuke dingen te doen in onze vrije tijd. Tuurlijk zijn er altijd wensen, zoals nog veel reizen en zien van de wereld, maar dat is geen doel op zich. Ik ben ook heel blij in mijn eigen tuin, die ik helemaal ontdekt heb. Opgeknapt, gezaaid, geplant, geoogst… daar heb ik zoveel plezier in.


Hoe zorg jij goed voor jezelf? En hoe of wanneer merk je dat je zelfzorg nodig hebt?

Ik merk nu veel sneller als ik mezelf weer voorbij hol. Sinds dit jaar gebruik ik een weekplanner om overzicht te hebben over de balans tussen verplichtingen en vrije tijd. Dat werkt heel goed voor mij. Ik houd nu meer tijd over om gewoon even te niksen, lezen, haken, in de tuin zitten, wandelen. Ook ben ik jaren geleden een dankbaarheidsboekje begonnen. Iedere avond 3 dingen opschrijven waar ik die dag dankbaar voor was. Werkt zo goed! Kan ik iedereen aanraden. Het geeft je na een tijdje echt een positieve mindset. Nu heb ik dat boekje niet meer nodig. Het zit gewoon in mijn systeem om het te herkennen en van te genieten.


We hebben allemaal wel eens periodes dat we vast zitten of niet weten wat we precies willen. Hoe vind jij inspiratie om een volgende stap te zetten of een nieuwe keuze te maken?

Door de tijd te nemen om te onderzoeken. Ik haal veel inspiratie van leuke mensen op Instagram en ik lees de Flow, dat is echt mijn lijfblad. Ik kijk naar wat goed voelt voor mij, wat ik op dat moment aankan. Ik vind namelijk zoveel dingen leuk om te doen, ik heb een hele brede interesse. Dat is ook een valkuil, dus soms even pas op de plaats en prioriteiten stellen.


Wat zijn jouw 3 belangrijkste waarden/richting gevers in je leven?

Dat zijn: respect voor alles wat leeft, gezonde keuzes maken en positief in het leven staan.


Wat geeft jou zelfvertrouwen of een gevoel van eigenwaarde? Of wat heb je nodig om vertrouwen in jezelf te voelen of een gevoel van eigenwaarde te hebben?

Door mij te kleden in heel veel kleur en mooie patronen. Sinds 3 jaar durf ik dat pas. Mijn vriendin kleedde zich al haar hele leven zo en ik vond het heel tof! Maar je valt op als je er zo uit ziet, dat vond ik lastig. Mensen vinden daar wat van en daar moet je mee om kunnen gaan. Helaas overleed zij 3 jaar geleden aan de uitzaaiingen van borstkanker. Tot het laatst aan toe trok ze prachtig gekleurde kleding aan. Ze weigerde om de moed op te geven. Ik mis haar nog iedere dag, maar ze leeft een stukje in mij voort want ik ben vanaf de dag dat ze werd begraven mij ook zo gaan kleden. Het leven is veel te kort om niet te doen waar je je fijn bij voelt! En ik krijg heel veel positieve reacties. Als je je goed voelt in wat je draagt, dan straal je dat uit.


Hoe vind jij rust in je hoofd? Wat doe je dan?

Even back to basic. Dat is voor mij tijd doorbrengen in mijn tuin, wandelen met onze hond Soof, alle geuren ruiken, vogels horen, vlinders en bijen zien fladderen en zoemen. Een soort mindfulness. Even geen drukke afspraken plannen, maar terug naar mezelf.


Wat is jouw grootste energiegever en je grootste energievreter? Hoe houd je je energie in balans, zodat je genoeg energie hebt over de dag verspreid?

De natuur geeft mij de meeste energie, een boek lezen, haken Oftewel, doen wat ik leuk vind. Ook het werken op de Zorgboerderij geeft veel energie. Ik ben wel moe na zo’n dag, maar het geeft ook zoveel voldoening! Mijn energievreters zijn met stip de zorgen om onze kinderen. Die wil je zo graag gelukkig en gezond oud zien worden, maar daar heb je dus geen grip op. Dat is lastig. En een te volle agenda, dat vreet ook bakken met energie.


Wat maakt jou vrolijk? Of geeft jou het gevoel van speelsheid, zoals je dat vroeger voelde als kind?

Als ik buiten ben in contact met de planten, dieren, de zon, wind, regen. Nieuwe dingen ontdek, verwondering, leuke uitjes met vriendinnen. ‘s Ochtends wakker worden en de tuin in lopen en zien dat die ene bloem is gaan bloeien. Kleuren, plakken en knippen. Oftewel, op zijn tijd lekker knutselen.


Wat geeft zin of betekenis aan jouw leven?

Mijn lieve man en natuurlijk ook onze kinderen met alle ups en downs. Dat mijn moeder nog in goede gezondheid is en ik tijd met haar door kan brengen. De schoonheid van de natuur en lieve vriendinnen. Mijn Instagram account geeft ook heel veel plezier door alle lieve belangstellende volgers met leuke reacties en vragen. 


Wat doe je op dit moment voor werk en hoe ziet je privé leven eruit (thuissituatie, sport, hobby’s, sociaal leven, enzovoort)? 

Ik heb samen met mijn man een loodgietersbedrijf, waarvoor ik een stukje administratie doe en de telefoon aanneem. Verder werk ik 1 dag in de week als vrijwilligster op een Zorgboerderij sinds 2,5 jaar.


Ik ben 54 jaar en 32 jaar getrouwd met Peter. Samen hebben wij 4 kinderen, 3 jongens en 1 meisje. 


Onze oudste zoon is bijna 28 jaar. Hij heeft een Autisme Spectrum Stoornis en een Angst en Dwangstoornis. In zijn kinderjaren was het een lief, gevoelig kind. In de puberteit kreeg hij positieve faalangst en is meerdere keren getest op Autisme, maar hij had steeds te weinig kenmerken voor een diagnose. Nadat hij op zijn 18e ging studeren en uit huis om op kamers te wonen, ging het mis. Omdat hij niet meer thuis woonde en hij veel voor ons verzweeg, kwamen we er pas laat achter hoe erg het met hem was gesteld. We haalden hem terug naar huis en schakelden de huisarts in. De hulpverlening is behoorlijk te kort geschoten, we stonden steeds overal alleen voor. Daardoor belandde hij zelfs in de crisisopvang, omdat wij het niet meer aankonden thuis. Pas op zijn 23e kreeg hij de diagnose Autisme Spectrum Stoornis en sinds 2 jaar woont hij eindelijk op de juiste plek met 24 uur begeleiding, goede hulpverlening en therapie. We zijn nu positiever over zijn toekomst.


Onze dochter is 26 jaar, woont samen en werkt in Amsterdam. Op haar 18e ging ze de deur al uit om de wereld te verkennen. Voor haar was het niet makkelijk om op te groeien met 3 broers die veel aandacht vroegen. Daar heeft ze nu nog steeds last van.


De tweede zoon kreeg de diagnose PDD-NOS (tegenwoordig heet het ook Autisme Spectrum Stoornis) al toen hij 5 jaar oud was. Daardoor kregen we voor hem een PGB voor thuisbegeleiding en een Rugzakje voor de lagere school. Toen hij naar het voortgezet onderwijs ging, vonden ze dat het zo goed met hem ging dat hij geen Rugzakje meer nodig had… Helaas. Het ging redelijk tot zijn 15e jaar. Toen raakte hij zwaar depressief en kregen we hem niet meer naar school. Opnieuw getest en opgenomen op zijn 18e, opnieuw (natuurlijk) de diagnose Autisme Spectrum Stoornis en daarbij had hij Dysthyme Depressies (terugkerend). We kregen hem aangemeld voor een woontraining bij de Kliniek Autisme en sinds een jaar heeft hij een eigen huurwoning met ambulante begeleiding van een wijkteam. Werken en school lukt nog steeds niet. Hij volgt nog therapieën en is inmiddels in staat om zijn eigen huishouden te runnen, met een beetje hulp.


Onze derde zoon is 22 jaar en heeft ADHD. Diagnose al met 7 jaar en vanaf die leeftijd neemt hij ook medicatie, waar hij veel baat bij heeft. Hij woont nog thuis bij ons en werkt intussen sinds vorig jaar bij ons in het bedrijf als loodgieter. Ook hij heeft veel last gehad van de problemen die speelden rond zijn 2 broers.


Wij wonen op een verbouwde boerderij met een heerlijke tuin, een weiland met schapen en verder hebben we kippen en een hond. Vlak bij het bos en strand, en rondom de polders en weilanden.


Mijn hobby’s zijn: tuinieren, lezen, wandelen, haken, naaien, post versturen en fotograferen. Ik ben iedere dag actief op Instagram met foto’s en berichten over onze tuin, en dieren. En ik vertel over hoe ik mijn gezondheid zelf weer onder controle heb gekregen, nadat ik 8 jaar geleden de diagnose Fibromyalgie heb gekregen. Door te ontgiften en mijn eetgewoonten aan te passen, ben ik nu helemaal pijnvrij! Ik krijg veel vragen van ig-ers daarover, daarom vertel ik er veel over op mijn account. Ook het loslaten van de dingen waar ik geen controle over heb, maakt dat ik minder spanning en stress heb wat vast ging zitten in mijn lijf.


Verder doe ik dit jaar de opleiding: “Leven met Planten” bij mevrouw Onkruid. Zo ontzettend leuk om met een groep les te krijgen, te wandelen, geneeskrachtige planten te leren gebruiken en herkennen. Een hele mooie aanvulling op mijn nieuwe leven!


Het werken op de Zorgboerderij is ook heerlijk om te doen! Ik had behoefte na al die jaren zorgen en helpen met ons bedrijf om wat voor mezelf te gaan doen. De Zorgboerderij is een leuke positieve plek om te werken met heel veel verschillende doelgroepen en leeftijden. De deelnemers komen daar voor dagbesteding en er is van alles mogelijk. Van tuinieren, tot knutselen en houtbewerking. Er is ook een thee- en pluktuin, dus heel divers. Ik heb in mijn jeugd een opleiding gedaan wat mooi aansluit bij dit werk en heb door mijn ervaring met mijn eigen kinderen al aardig wat expertise opgebouwd. Ik ga er iedere week met veel plezier naar toe. 

Wil je dit bericht met anderen delen? Graag!

door Yura Boerma - Quote 3 juni 2026
Welke grenzen maken dit voor jou mogelijk? Fijn als je het met mij deelt , dan kan ik van alle input weer een mooi nieuw blog maken. Dat is helpend voor anderen. Of vind je dit lastig? Dan helpt het om te weten waar je aandacht naartoe gaat. Wat jou triggert om voor anderen te gaan zorgen of dat je het gevoel hebt toe te moeten geven aan iemand. Dat je in de please stand gaat. Op het moment dat er iets gebeurt, komt er een gedachten bij je op waardoor je bepaalde gevoelens krijgt. Vanuit die gevoelens ga je handelen en daar ondervind je de gevolgen van. Dus de reden dat je zorgt of pleast, jouw aandacht weggeeft of je grens overgaat, begint met een gebeurtenis en sleurt jou mee in jouw automatische patroon van denken, voelen en doen. Dit werkt voor iedereen zo, maar je kunt dit ombuigen door je bewust te zijn van jouw aandachtvreters en je denk- en gedragspatroon. Zodat je jouw grenzen gaat kennen en leven. Dan ga je naast het zorgen voor de ander óók voor jezelf zorgen. Als deze ontwikkeling gebeurt tijdens coachgesprekken, dan voel ik me altijd zo dankbaar. Want dit brengt écht veel teweeg in je hoofd, in je zijn, in je leven.
door Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling 28 mei 2026
Ik merk dat de hoogsensitieve vrouwen die ik coach vaak negatief over zichzelf praten in de zin van hun hooggevoeligheid. Ze vinden het lastig om te omarmen, want het is – volgens eigen zeggen – vaak alleen maar tot last. Ze willen niet als zwak of anders worden gezien. Zo vertalen zij het. Daarom gaan ze vaak maar door. Tot het gaatje en ze oververmoeid zijn. Als ik met hen een speciale vragenlijst doorneem, krijgen ze meer kennis over wat het betekent om een HSP (Highly Sensitive Person) te zijn. Met alles wat daarbij komt kijken. Het geeft inzicht om de valkuilen én talenten te weten die je hebt als je hoogsensitief bent. Want als je ook je talenten kent, dan kun je die vaker inzetten en dat voelt positief. Wat zijn de valkuilen? Het kennen en herkennen van je valkuilen helpt je om er anders mee om te gaan. De hoge lat: de verwachtingen die je van jezelf hebt zijn zo hoog, dat je ze eigenlijk niet waar kunt maken. Waardoor je faalt. Dat doet iets met je zelfvertrouwen. De uitspraak dat je iets in één keer moet kunnen hoor ik heel vaak tijdens coachgesprekken. Niet echt kunnen ontspannen en rust vinden. Hier zit vaak een groot verantwoordelijkheidsgevoel of perfectionisme achter. Soms ervaart een vrouw ook een te grote zorgrol, waardoor ze zich niet kan ontspannen. Je focus is op de ander, waardoor je gaat overdenken over de uitspraken van je partner, collega of vriendin. Het hoogsensitieve brein bekijkt alles van alle kanten en dat zorgt ervoor dat je gaat twijfelen aan jezelf. Jezelf verliezen in alles om je heen: het aanpassen aan anderen is je tweede (of eerste) natuur en daardoor weet je niet meer zo goed wat je zelf wil of belangrijk vindt. Je bent je gaan aanpassen, omdat je behoefte hebt aan verbinding en harmonie. Je bent empathisch en voelt vaak aan wat iemand van jou verwacht, maar dit maakt ook dat je je makkelijk aanpast. Vergeten eigen tijd in te plannen. We moeten van alles. Niet alleen van onze omgeving, maar ook van onszelf. Vaak ben je zelf je strengste criticus… Je alleen voelen: terwijl je als HSP juist behoefte hebt aan verbinding met anderen. Bij voorkeur een diepgaande verbinding, waarin je het hebt over persoonlijke ontwikkeling, de dingen die je bezighoudt, je pieken en je dalen. Inleven in de ander, omdat je een groot empathisch vermogen hebt. Soms neem je ook de emoties van anderen over of je voelt zo de drang om iemand te helpen dat je uitgeput raakt. Afwijzingsgevoelig zijn. Niet alleen op het gebied van de liefde, maar ook in werksituaties of vriendschappen. Je gaat dan al snel denken, doen en voelen voor de ander. Je gaat je gedrag aanpassen naar wat je denkt dat de ander van jou verwacht. Wat zijn de kwaliteiten? Stil staan bij je mooie kwaliteiten helpt jou in het plukken van de vruchten van de hoogsensitieve eigenschappen die je hebt. Een sterke band met de natuur. Hier kom je (weer) tot jezelf en laat je de spanning van alledag los. Je laadt je batterij op en het is goed voor je gezondheid. Wat heel fijn kan zijn, is om in de natuur te zijn met al je zintuigen aan. Kijk, luister, ruik, proef en voel! Inleven in de ander. En ja het klopt, het is een valkuil én een kwaliteit. Als jij goed in je vel zit, help je hiermee juist ook een ander. Dan is het een kracht en gaat het erom dat je iemand kan bijstaan. Creatief zijn. Denk aan: iets (nieuws) creëren, originele ideeën bedenken, dingen met elkaar kunnen verbinden, schrijven, een oplossing bedenken waar nog niemand aan had gedacht of er goed in zijn om thuis de inrichting te bepalen. In oplossingen denken: je hoogsensitieve brein zorgt ervoor dat je dingen goed over ziet, je out of the box denkt en dingen met elkaar verbindt (associëren). Je denkt tien stappen vooruit en in je brein worden allemaal creatieve sprongetjes gemaakt. Positieve emoties intens ervaren. Bijvoorbeeld tijdens een wandeling in de natuur: je doet meer indrukken op, waardoor je meer geniet van al het moois om je heen. Je bent een kei in het ophalen van mooie herinneringen, waardoor je weer een fijn gevoel ervaart. Daarnaast geniet je intens van kunst, muziek en lekker eten. Je bent een topwerknemer: je bezit heel veel kwaliteiten voor je werkgever. Denk maar eens aan loyaliteit, secuur zijn, zorgvuldigheid, creativiteit en out of the box ideeën bedenken. Je hebt goed overzicht en bent snel in het herkennen van patronen of je beschikt over doorzettingsvermogen. Daarnaast zijn ook eigenschappen als harmonie kunnen creëren of betrokken zijn bij de organisatie aantrekkelijk voor jouw werkgever. Deze eigenschappen floreren als jij goed in je vel zit en je geniet van je werk. Genieten van de kleine dingen. Zoals in de natuur: de vogels die fluiten, een ontluikende bloem, een paddenstoel, de zonsopkomst of -ondergang. Ze toveren een glimlach op je gezicht. Jezelf verwonderen kan je als geen ander. Hoe ga je hiermee om? Eén op de vijf mensen is hoogsensitief, dus je bent niet alleen en er zijn genoeg gelijkgestemden te vinden. Maar het allerbelangrijkste is dat je jezelf kent. Dat je accepteert dat je een HSP bent en dat je goed voor jezelf zorgt. Leer daarom eerst wat jouw eigen ruimte is. Letterlijk en figuurlijk. Zonder de gevoelens van de ander, maar met die van jou. En met wat jij belangrijk vindt. Dan geef je makkelijker je grenzen aan én zorg je voor jezelf. Wees lief voor jezelf en omring je met de juiste mensen. Luister naar je lichaam en praat aardig tegen jezelf in je hoofd. Dat wat je tegen een goede vriendin zou zeggen, zeg je tegen jezelf. Dit alles levert je meer energie en ontspanning op. Weet waar je invloed op hebt of kunt hebben. Want dat is lang niet overal op. En dan ga je je zorgen maken of trek je verantwoordelijkheden naar je toe. Op het moment dat je ook accepteert waar je geen invloed op hebt, geeft dat een hoop rust. Connectie met de juiste mensen geeft ook energie. Dus verzamel oprechte, eerlijke en gelijkwaardige vriendschappen of contacten. Waar je echte verbinding mee voelt, waar je jezelf bij kunt zijn en die jou helpen stralen omdat ze zien wie jij bent. Denk eraan om kleine stapjes te nemen, dat geeft zelfvertrouwen. Neem je ze te groot, dan stap je weer in een valkuil en moet je het allemaal in één keer kunnen. En dan krijg je last van faalangst, stress of komt je perfectionisme om de hoek kijken. Wat ook een must is: plan genoeg hersteltijd in, want het gaat natuurlijk niet meteen allemaal van een leien dakje. En soms vraagt het leven ook dat je mee beweegt of flexibel moet zijn. Als je op zo’n moment weet wat jij nodig hebt om te herstellen en te ontspannen, dan vang je dat op en heb je er minder last van. En vergeet niet dat een hoogsensitief brein meer tijd nodig heeft om goed te verwerken wat er gevraagd of verteld wordt. Gun jezelf daarom de tijd om dit te doen en een goede afweging te maken. Nee durven zeggen is misschien iets wat je moet leren, maar het gaat je echt helpen. Het is helemaal goed als je zegt dat je ergens over na wil denken, moet overleggen thuis of na moet kijken. Herken je veel van wat ik in dit blog beschrijf? En vind je het fijn om hier meer over te weten en jezelf beter te leren kennen, zodat je weet hoe je met jouw hoogsensitiviteit kunt omgaan? Klik hier om contact op te nemen Kennismaken is gratis. Geen enkele HSP is dezelfde, dus het is goed om jouw eigen gebruiksaanwijzing te leren kennen. Een van de tools die ik heb meegenomen uit de HSP coachopleiding is de Hoogsensitiviteit Analyse*, die we samen doorlopen om te onderzoeken waar jouw valkuilen en talenten liggen. Daarna leer je hiermee om te gaan tijdens de coaching en het op een positieve manier in te zetten, zodat je met plezier en vol zelfvertrouwen je hoogsensitief zijn omarmt. Bron: Hoogsensitiviteit in beeld van Sannie Smit. Dank je wel Sannie voor jouw duidelijke, illustratieve boekje. *de HSA is een vragenlijst die ontwikkeld is door drs. Esther Bergsma, op basis van wetenschappelijke inzichten. In haar HSP coachopleiding heb ik geleerd hoe ik de Hoogsensitiveit Analyse kan afnemen en inzetten. Inmiddels heb ik dit – met grote dank aan Esther – al vele malen gedaan.
door Yura Boerma - Boekentip 6 maart 2026
Je stemt af op de ander, op je gezin, werk of omgeving. Staat klaar om te helpen en past je aan. Je bent hier heel goed in. Het is jouw tweede natuur. Maar wat gebeurt er als je te veel eigen ruimte weggeeft? Zo blijft er namelijk niet veel over voor jezelf. Dat is precies waar het boek ‘Beladen huis’ over gaat. Het is zo gewoon geworden om te doen Veel vrouwen die ik coach hebben in eerste instantie nog niet door waar ze tegenaan lopen, omdat het zo gewoon is geworden om het te doen. Altijd rekening houden met anderen, nooit zichzelf op de eerste plaats zetten. Maar als ze beginnen te vertellen over veel spanning in het lijf, een benauwd gevoel en overprikkeling… dan zijn dat voor mij vaak de triggers om te vragen hoe ze voor zichzelf zorgen, naast het zorgen voor hun omgeving. Welke ruimte er is voor zelfzorg of me-time? Of je nou veel of weinig tijd voor jezelf nodig hebt, dat maakt niet uit. Het gaat erom dat je ook jóuw ruimte inneemt. Manieren om ruimte in te nemen Hoe dan? Dat kan op verschillende manieren: Door uit te spreken (aan je gezinsleden bijvoorbeeld) waar je behoefte aan hebt. Of dat je iets niet meer wilt doen, of juist wel en vaker. Dat je je niet altijd maar wilt aanpassen, maar wilt volgen wat goed is voor jou. Door voor jezelf helder te hebben waar je écht naar verlangt en hoe je dat gaat leven. Door een eigen ruimte in je huis te maken, letterlijk. Waar je in alle rust een boek kan lezen of haken. Waar je je creatieve spullen kan laten liggen, of een legpuzzel. Waar je yoga-oefeningen of meditatie kan doen. Het is maar net aan welke ruimte jij behoefte hebt. Figuurlijk of letterlijk. Hoe ‘plaats innemen’ haar levensthema is Het boek ‘Beladen huis’ van Christien Brinkgreve (1949) gaf mij inspiratie om dit blog te schrijven en jou nog meer inzicht te geven in hoe het werkt of wat jou tegenhoudt om ruimte voor jezelf in te nemen. Ik werd geraakt door de soms beklemmende manier waarop zij beschrijft hoe ‘plaats innemen’ het thema in haar leven is: “Dit lukt me in huwelijk en gezin minder goed dan daarbuiten. Wel de vanzelfsprekende plaats als de onzichtbare spil. Ik weet hoe ze me zullen missen als ik er niet meer ben, maar ik heb niet veel plaats ingenomen; van huis uit slecht geleerd en levend met een man die me vaak klein maakt. Maar ik ben vitaal en heb plaats in de buitenwereld verworven. In de buitenwereld liet ik van me horen: mijn werk werd gewaardeerd, ik schreef en werd gelezen, ik gaf lezingen en er werd geluisterd. Maar thuis raakten mijn vleugels ingeklapt en voelde ik me altijd op mijn hoede voor ontstemming. Mijn pogingen tot sfeerherstel hadden weinig succes, het benoemen van de positieve dingen kreeg iets wanhopigs. Ik trok me steeds meer terug. De wereld van werk en vrienden voelde veiliger, betere grond. Er kon meer bloeien. Ik kon meer bloeien. Zo is het gelopen. Zo heb ik het gedaan.” Christien Brinkgreve is emeritus hoogleraar Sociale Wetenschappen en Vrouwenstudies en schreef ‘Beladen huis’ als een memoir, na de dood van haar man. Het is een boek vol herinneringen en verwerking. Een terugblik op haar huwelijk, terwijl ze allerlei spullen in het huis opruimt die zich hebben opgehoopt. Ruimte geven die je zelf niet opeist Ze vraagt zich af: “Wie ben ik dat ik het beeld van mijn zo gewaardeerde man aantast? Ja, wie ben ik dat ik dat mag doen. Maar ook: hoe schokkend dat je zo over je heen hebt laten lopen, dat hadden we nooit van jou gedacht. Beide kanten gaan over: plaats durven innemen, blijven staan, je niet uitleveren aan de wensen en behoeften van de ander. Plaats innemen in de relatie, wat me steeds minder lukte, en wat ik nu herstel, in het huis, met dit boek. Het huis wordt eigener, ik voel me er weer meer in bestaan. En in dit verslag van mijn zoektocht naar wat ooit was en hoe dit werd kijk ik steeds sterker naar mijzelf, wat ik deed en naliet, waar ik naar verlangde en waar ik bang voor was. Dat eeuwig begrip van mij voor de ander, die veronachtzaming van wat ik voelde. Ik werkte het weg met de dingen en de mensen bij wie ik me veilig voelde.” Terugkijkend op haar eigen leven en naar haar omgeving ziet ze hoe vrouwen inschikken, gericht zijn op het voorzien in de verlangens en behoeften van hun mannen en het gezin. Ze ziet het aanpassen, het faciliteren, het ruimte geven die je zelf niet opeist. Het uitleggen, het zich moeten verdedigen, het de ander de veren laten plukken van gezamenlijk werk. De empathiekloof tussen mannen en vrouwen Brinkgreve vraagt zich af of het een vrouwenpatroon is: de gerichtheid op de ander, hoe die zich voelt, op aanpassing om de sfeer goed te houden, om ontstemming te voorkomen. Volgens haar zeggen (en enigszins gegeneraliseerd) nemen en krijgen mannen meer ruimte. “Ook om hun beschadigingen (uit hun jeugd) te leven. Alsof ze meer recht hebben op begrip, meeleven, op het aanpassen van de ander om in hun noden te voorzien. De empathiekloof is misschien nog hardnekkiger dan de loonkloof. Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dat lang onzichtbaar kan blijven, maar waarin de verschillen zich wel openbaren.” Aldus Christien Brinkgreve. Precies! Het is een patroon dat door beiden in stand wordt gehouden. Dát is waar ik mijn coachees op attendeer. Wij vrouwen dienen dit zelf te doorbreken. En daar help ik als coach graag bij. Het eeuwige regelen en improviseren Ik glimlach om de herkenning wanneer ik lees dat ze het leven binnenshuis nog veel ingewikkelder vond dan buitenshuis. “Niet alleen praktisch – het eeuwige regelen en improviseren – maar ook emotioneel: hoeveel ruimte mag ik innemen, moet ik een toontje lager zingen, hoe een evenwicht te vinden tussen botsende verlangens.” Hoe je zélf met jouw ruimte omgaat Haar zoektocht naar wie haar man was, met wie ze had geleefd, en waar ze zelf was gebleven in haar huwelijk, legt bepaalde patronen bloot, waarover ze veel heeft gepubliceerd in haar carrière als hoogleraar. En waarvan ze zelf toch ook inziet dat het in theorie mooi bedacht kan zijn, maar dat het in praktijk vaak anders werkt. Het gaat om hoe je er zélf mee omgaat, wat je herkent en waarvoor je kiest om het anders te doen. Zodat er óók ruimte voor jezelf is, die jij mag invullen zoals het goed voelt en je kunt floreren in alle facetten in je leven. Een boek over rauwe inzichten ‘Beladen huis’ is een boek over missen. Over rouw. Over het terugvinden van de man die haar man was. Over rauwe inzichten, mooie herinneringen. Over verdriet hoe hun relatie begon, zich ontwikkelde en eindigde. Over eenzaamheid, verwijdering, gender patronen, vriendschappen, moederschap en liefde. Waar jij tegenaan loopt en behoefte aan hebt Heb jij het gevoel dat je vaak afstemt op de ander en dat je veel spanning en overprikkeling ervaart? Wil je weten op welke manieren jij meer ruimte kan innemen? Neem dan contact met me op voor een gratis verhelderend gesprek. We maken kennis met elkaar en samen onderzoeken we waar je tegenaan loopt en waar je behoefte aan hebt. Dit gesprek duurt ongeveer 45 minuten en kan online, wandelend of in mijn coachruimte in Driebergen (vlakbij Utrecht) plaatsvinden. Klik hier om je aan te melden