Zelfzorg zonder schuldgevoel. Kan dat?

Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling • 26 juli 2021
Als je beter voor jezelf wilt zorgen, komt schuldgevoel vaak ook om de hoek kijken. En dan wordt het heel moeilijk om die tijd en ruimte voor jezelf of de dingen die je anders wilt ook daadwerkelijk te doen en vol te houden. 

Negen van de tien keer komt het er niet van
Irene loopt hier keihard tegenaan en heeft daarom bij mij aangeklopt voor coaching: “Ik weet en voel dat ik beter voor mezelf mag zorgen, maar door dat eeuwig zeurende stemmetje in mijn hoofd komt het er negen van de tien keer niet van. Als ik jouw hulp niet in roep dan wordt het niks. En ik moet eerlijk zeggen dat ik me ook afvraag of ik het wel kan. Zelfzorg zonder schuldgevoel.” 

Je hoofd zet het sein op groen
Irene heeft zeker een punt met haar vraag. Want als je jarenlang veel voor anderen zorgt, dan is het een hele omslag om net zo goed voor jezelf te gaan zorgen. Je brein is helemaal gericht op de aandacht die anderen van je vragen en het beroep dat op je wordt gedaan op je werk, door familie en vrienden. Dus zodra er een verzoek komt, dan zet je hoofd het sein op groen. 

Naar buiten toe geprogrammeerd
“Soms hoeven mensen niet eens iets aan me te vragen”, vertelt Irene. “Dan doe ik het al uit mezelf. Ik ben zo naar buiten toe geprogrammeerd, dat ik me niet eens afvraag of ik er nog wel genoeg energie voor heb, ik zelf liever iets anders doe of er iemand anders is die het kan doen. Het is zo’n automatisme voor mij dat zorgen voor een ander.”

Vanuit een automatisme leven
Een automatisme ontstaat doordat het je met de paplepel is ingegoten, je het jezelf hebt aangeleerd vanuit een opleiding of levenservaring of om andere redenen. Het wordt dan een overtuiging, een sterke gedachte in je hoofd die als eerste opkomt bij een situatie of vraag van een ander. Dat 'eeuwig zeurende stemmetje in mijn hoofd', zoals Irene het noemt. Vanuit die gedachte ga je handelen, ga je zorgen voor. Dus op het moment dat je besluit om beter voor jezelf te gaan zorgen, dan ga je dat patroon doorbreken. Iets wat je al jaren op een bepaalde manier doet. En dan komt het schuldgevoel om de hoek kijken, want je houdt je niet aan de ‘oude regels’. Je gaat je anders gedragen en dat voelt gek. Alsof het niet goed is.

Niet van de ene op de andere dag
Het geeft een schuldgevoel, omdat je het gevoel hebt dat het zo hoort en dat het van je wordt verwacht. Dus nee, zelfzorg zonder schuldgevoel kan niet. Althans, niet van de ene op de andere dag. Maar wel als je ook gaat voelen wat goed is voor jou. Als je voelt wat zelfzorg met je doet in positieve zin. Als je merkt dat je oplaadt, meer energie hebt, je vuurtje weer gaat branden en je daardoor ook beter voor de ander kan zorgen.

Van binnen naar buiten leven
“Ik ben door de coaching veel meer van binnen naar buiten gaan leven in plaats van andersom”, zegt Irene tegen me tijdens een wandeling. “Ik wist eigenlijk niet zo goed meer wat ik zelf nou écht belangrijk vind en daarom was ik zo naar buiten gericht. Dat was ook wel makkelijk, want ik hoefde niet over mezelf na te denken. Iets wat ik nu wel doe. En ja, soms komt dat schuldgevoel nog naar boven. Vooral als mensen mij rechtstreeks om hulp vragen en ik direct voel dat ik het niet aankan. Omdat ik al zoveel op mijn bord heb liggen of omdat ik net uit mijn werk in de zorg kom.” 

Balans tussen zorg voor de ander en zelfzorg
“Nu weet ik dat ik mijn tijd en aandacht aan beide kan geven: aan de ander én aan mezelf. Ik heb daar meer balans in aangebracht en ik kan ook beter aanvoelen wanneer ik nee of ja zeg. Voorheen zei ik alleen maar ja, omdat er niks anders in me opkwam. Of ik deed het uit schuldgevoel. En dat doe ik nog steeds wel eens, maar minder vaak omdat ik beter incheck bij mezelf voordat ik antwoord geef of iets voorstel wat ik voor de ander kan doen.” 

Meer rust en eigen regie
“En weet je wat het fijne is? Het geeft me ook veel meer rust in mijn hoofd en minder stress en druk, omdat ik het gevoel heb meer eigen regie te hebben. Ik bepaal en dat voelt heel fijn!”

Kies ook voor meer regie en rust in je hoofd

Wil je dit bericht met anderen delen? Graag!

door Yura Boerma - Nieuwe plekken ontdekken 18 augustus 2026
Een van de dingen die ik het allerleukst vind om te doen, is het ontdekken van nieuwe plekken . Daar kan ik enorm van genieten: foto's maken, kijken, luisteren en voelen hoe de sfeer is. Daar word ik heel blij van. En hoe mooi is het dan om die plekken te delen? Dat doe ik graag via mijn Inspiratieblog en via social media. English it is Ik volg FRIDA bookcafé in Enschede al langer op Instagram en was door hun posts nieuwsgierig geworden om er een keer langs te gaan. Het stond al een tijdje op mijn to-do lijstje om met eigen ogen te gaan kijken hoe de sfeer is. Ik heb er heerlijk gezeten met een drankje en heb hun enorme collectie boeken bekeken. Wauw, wat een keuze! De sfeer is heel fijn en gemoedelijk. Heerlijk om er even onderdeel van te zijn.  Bij FRIDA is er een enorme keuze aan Engelstalige boeken. De naam staat voor Food, Reading, Inspiration, Diversity and Art. En ja, het is genoemd naar de invloedrijkste vrouwelijke artiest ooit: Frida Kahlo. Een van mijn favoriete kunstenaars, die ik door mijn moeder heb leren kennen en waarderen. Meer dan alleen maar een gezellig boekencafé Gemma, de ondernemer die FRIDA startte vertelt in een filmpje op de website dat het een super gezellig boekencafé is, maar eigenlijk is het nog veel meer dan dat. Het is een plek waar mensen zich thuis voelen, ook als dat niet vanzelfsprekend is. “Ergens begon het allemaal met een levensles van mijn oma. Zij zei altijd: ‘Als je maar je best doet, komt de rest vanzelf.’ En mijn best doen dat kon ik! Op haar dertigste had ze alles wat ze ooit wilde. Maar ze was niet gelukkig. De druk werd zo groot dat ik thuis kwam te zitten met een burn-out. En precies daarom begon ik FRIDA. Een sociale onderneming, die laat zien dat verandering kan beginnen met iets eenvoudigs. En kop koffie, een boek, iets lekkers, een goed gesprek. FRIDA maakt verschil. Niet door groot te doen, maar door echt te zijn.” Er zijn regelmatig events en je kunt het boekencafé ook zelf afhuren voor een bijeenkomst. Onder de foto lees je meer tips over de stad Enschede en vind je informatie over FRIDA, zoals hun adres, openingstijden, website etcetera.
door Yura Boerma - Persoonlijke ontwikkeling 16 juli 2026
Als je heel goed kunt afstemmen op de ander dan geef je veel energie en tijd weg. Dat is heerlijk voor de ander, maar minder fijn voor jezelf. Het is vaak een jarenlang opgebouwd patroon waardoor je altijd klaar staat voor je omgeving. Of dat nou je gezin, familie, vrienden, buren of collega’s zijn. En toch kan het op een gegeven moment gaan wringen. Je voelt je overprikkeld en gespannen. Of ervaart stress, waardoor je moe en onrustig ben. Er is steeds vaker stress Je geeft jouw ruimte weg en daardoor voel je minder grip meer op je leven. De stress is er steeds vaker. Dat haalt je uit balans. Je kent vast wel de drie stress reacties: fight, flight en freeze. Maar het kan zijn dat je je daar niet zo in herkent. Net zoals Bente van Club Introvert op Instagram. Op haar account deelt zij veel over introvert en hoogsensitief zijn. Door haar schoonmoeder kwam ze er achter dat fawn haar reactie op stress is. Dit veranderde zo veel voor haar dat ik het graag met je deel in dit blog. Wat is een fawner? Bente: “Ik vind het verschrikkelijk als ik iemand teleurstel of boos maak. Dat neemt heel mijn lijf over, of zo. Alsof ik dat ongemak bijna niet kan dragen. Mijn schoonmoeder vertelde me dat je in de fawn response veiligheid probeert te creëren door te people pleasen.” Zo herken je het Ze dook daar later dieper in en waar sommige mensen bij stress dus gaan vechten, vluchten of bevriezen, gaan de fawners juist: pleasen conflicten vermijden hun eigen behoeften en grenzen negeren heel erg afstemmen op anderen ‘makkelijk’ proberen te zijn automatisch zorgen voor de sfeer/emoties van anderen Wanneer ben je bevattelijker voor de fawn response? Bente herkende dat zo… “Als kind al heb ik ergens geleerd dat ik veilig was als ik ‘makkelijk’ of ‘lief’ was en als volwassene heb ik dat nog steeds.” Het staat niet meteen gelijk aan hoogsensitiviteit, maar de hsp’er is wel bevattelijker voor de fawn response omdat ze: sfeer sneller aanvoelen zeer empathisch zijn afwijzing en spanning intenser voelen en dat vaak proberen te ‘fixen’ voortdurend bezig zijn met wat anderen van hun vinden bang zijn om iets verkeerd te doen snel de neiging hebben om sorry te zeggen Omgaan met deze overlevingsstrategie Het is belangrijk je bewust te worden van je triggers en op de signalen van je lichaam te letten op het moment dat je je eigen grenzen over gaat. Wat helpt is om te vertragen en zo tijd te winnen voordat je ergens ja op zegt. Ga oefenen met nee zeggen. Die hoeven niet meteen keihard te zijn, maar ze maken wel duidelijk dat je iets anders te doen hebt bijvoorbeeld of dat een ander die persoon kan helpen in plaats van jij. Schrijf eens een aantal nee’s uit, waarmee je kan oefenen en die je jezelf ook hoort (durft) zeggen, zonder al te veel spanning in je lijf. Fawning is een overlevingsstrategie en Bente snapt nu beter waarom ze zich zo slecht voelt als ze iemand teleurstelt of wanneer ze een conflict heeft. “Mijn lijf voelt zich dan onveilig. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat ik dan snel terug wil krabbelen (‘weet je wat, ik kom toch’). Maar de truc is dus om je te realiseren dat je in de fawn response zit. In plaats van denken: wat kan ik doen zodat ze me aardig vinden?” Dan stelt ze zich de vraag: kan ik een verandering maken naar ‘Hoe kan ik omgaan met het ongemak als iemand me een keer niet aardig vindt?’ Handvatten die helpen Voor Bente helpt het bijvoorbeeld om te beseffen dat dit ongemak weer over gaat en dat erover piekeren geen zin heeft. Dat ze mensen mag teleurstellen en voor zichzelf mag kiezen ook als een ander dat niet begrijpt. “Ik kan de ‘storm’ beter uitzitten door ondertussen iets ontspannends te doen. En dan komt dat gevoel van veiligheid vanzelf weer terug zónder toch over een grens te gaan.” Als mentor voor introverten en hsp’ers heeft ze het kunnen omzetten in handvatten voor zichzelf áls ze weer gaat pleasen. Met dank aan haar schoonmoeder. Misschien herken jij jezelf er ook in. Wil je weten welke handvatten jou helpen? Ben je er na het lezen van dit blog achter gekomen dat je ook een fawner bent en wil je samen met Yura - als jouw coach - onderzoeken welke handvatten jou helpen? Neem dan hier contact met mij op Dan maken we een afspraak voor een gratis kennismaking. Bron: @clubintrovertnl en @psychologie_magazine
door Yura Boerma - Quote 3 juni 2026
Welke grenzen maken dit voor jou mogelijk? Fijn als je het met mij deelt , dan kan ik van alle input weer een mooi nieuw blog maken. Dat is helpend voor anderen. Of vind je dit lastig? Dan helpt het om te weten waar je aandacht naartoe gaat. Wat jou triggert om voor anderen te gaan zorgen of dat je het gevoel hebt toe te moeten geven aan iemand. Dat je in de please stand gaat. Op het moment dat er iets gebeurt, komt er een gedachten bij je op waardoor je bepaalde gevoelens krijgt. Vanuit die gevoelens ga je handelen en daar ondervind je de gevolgen van. Dus de reden dat je zorgt of pleast, jouw aandacht weggeeft of je grens overgaat, begint met een gebeurtenis en sleurt jou mee in jouw automatische patroon van denken, voelen en doen. Dit werkt voor iedereen zo, maar je kunt dit ombuigen door je bewust te zijn van jouw aandachtvreters en je denk- en gedragspatroon. Zodat je jouw grenzen gaat kennen en leven. Dan ga je naast het zorgen voor de ander óók voor jezelf zorgen. Als deze ontwikkeling gebeurt tijdens coachgesprekken, dan voel ik me altijd zo dankbaar. Want dit brengt écht veel teweeg in je hoofd, in je zijn, in je leven.